KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?

Partnerzy portalu

Partner serwisu Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
Partner serwisu Województwo Podlaskie
Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie
Krajowa Rada Izb Rolniczych
KRAJOWY OŚRODEK WSPARCIA ROLNICTWA
9 września 2021

Chwościk buraka - czy czeka nas powtórka?

Także w tym sezonie rolnicy – producenci buraka cukrowego mają poważny problem. Wiele plantacji zostało w ubiegłym roku bardzo silnie zaatakowanych przez chwościka buraka.

Straty w ocenie niektórych rolników przekroczyły 20% tak w plonie, jak i finansowe. To niezwykle groźna choroba wywołująca znaczne straty.  Chwościk buraka pojawia się zwykle w połowie lipca. Pierwsze objawy choroby występują na liściach najstarszych. Są to małe, brunatne plamki (2–4 mm średnicy), otoczone czerwoną lub brunatno-czerwoną obwódką. Z czasem czerwone zabarwienie może znikać i obwódka brunatnieje. Później porażeniu ulegają kolejne liście, do liści sercowych włącznie. Przy silnym porażeniu plamy łączą się powodując zasychanie części blaszek liściowych i całych liści. 

Rośliny bronią się przed utratą liści i odbudowują je kosztem substancji zapasowych nagromadzonych w korzeniach – zatrzymany zostaje przyrost masy i obniżana jest zawartość cukru. Ciepła i wilgotna pogoda, a taką mieliśmy w ubiegłym roku, sprzyja rozwojowi tego grzyba. W warunkach sprzyjających już po 4 dniach od momentu infekcji na powierzchni liści pojawiają się charakterystyczne plamki. Chwościk buraka najszybciej rozwija się w warunkach wysokiej temperatury. Optymalny rozwój następuje przy temperaturach od 25 do 35°C, a nocą powyżej 16°C i przy wysokiej wilgotności powietrza.


Dając odpowiedź na pytania czy będzie problem z chwościkiem – odpowiedź może być tylko jedna – tak, będzie. Natomiast, jakie będzie nasilenie choroby i jej skutki w poszczególnych gospodarstwach, to zagadnienie dotyczące indywidualnie gospodarstw i podjętych przez rolników decyzji oraz realizowanych przez cukrownie przedsięwzięć. W wielu przypadkach to cukrownie mają duży wpływ na rozwój choroby np. poprzez wprowadzanie do produkcji odmian odpornych lub nie. Także termin zbioru buraka ma istotny wpływ na skutki tej choroby.


Rolnik jednak powinien pamiętać, że aby skutecznie przeciwdziałać wystąpieniu tego patogena, należy wykonywać systematyczne lustracje i jeżeli na plantacji wystąpią pierwsze objawy choroby powinien zacząć działać. Gdy objawy widoczne są na 5% roślin, można zastosować preparat kontaktowy, jeśli jednak choroba rozwinie się na większej powierzchni liści – należy użyć preparatu o działaniu wgłębnym lub systemicznym. Problem jednak w ubiegłym sezonie polegał na tym, że nawet trzykrotne zabiegi fungicydowe nie dawały dobrego rezultatu. Dlatego w roku ubiegłym pisaliśmy o tym, że oprócz zabiegów chemicznych w przyszłości należy we własnym zakresie maksymalnie ograniczyć zagrożenie ze strony chwościka przestrzegając kilku podstawowych zasad agrotechnicznych:

  • wszelkie resztki po zbiorze buraków muszą być starannie przyorane, gdyż liście pozostawione jesienią na powierzchni pola są naturalnym źródłem infekcji w kolejnym roku
  • należy unikać uprawy buraków na działce sąsiadującej z polem, na którym były one uprawiane                                 w poprzednim roku, 
  • nie wolno skracać płodozmianu (burak najwcześniej po 3 latach), a do uprawy należy wybierać odmiany o podwyższonej odporności na porażenie chwościkiem (np.  zarejestrowane w  2019 r. odmiany – BTS 1125 N, Moringa, Opoka, Valzer, Wojownik).

Jednak jak popatrzymy na przyszłość ochrony przed chwościkiem, to nie jest na razie dobrze, większość tych preparatów można stosować praktycznie tylko do końca tego sezonu. Z podanych w tabeli tylko 1 preparat można stosować do końca czerwca 2023 roku (Spyrale 475 S.C.), 1 do końca listopada 2023 roku (Zakeo Extra 280 S.C.) oraz 5  możliwych do zastosowania do końca czerwca 2024 roku (Amistar Gold Max, Bagani 125 ME, Bolid 250 SE, Eminent 125 SL, Makler 250 SE). Oczywiście do tego czasu zapewne pojawią się także inne fungicydy. 


Zwalczanie chemiczne przeprowadza się zapobiegawczo przy okazji zwalczania innych chorób lub z chwilą wystąpienia pierwszych objawów choroby. Stosując odpowiedni preparat zwalczamy zazwyczaj także inne choroby. Przed wykonaniem zabiegu zawsze należy zapoznać się z instrukcją stosowania i należy ściśle jej przestrzegać. Uwaga! Należy zawsze przed zakupem środka sprawdzić, czy nie został wycofany i do kiedy można go zastosować. Można to sprawdzić na stronie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi – www.minrol.gov.pl zakładki – Rejestr środków ochrony roślin oraz Wykaz zezwoleń i decyzji zmieniających (zmiany aktualizowane są co miesiąc).

Tab. Wybrane środki ochrony roślin do zwalczania chorób liści buraka i innych chorób* Wg PORR 2019

Nazwa preparatu

Substancja

aktywna

dawka na ha*

chwościk buraka

mączniak prawdziwy

rdza buraka

brunatna plamist. liści

Amistar Gold Max

Azoksystrobina, difenokonazol

1,0 l

x

x

x

x

Bagani 125 ME

tetrakonazol

0,8 l

x

x

x

-

Bolid 250 SE

azoksystrobina

1,0 l

x

x

-

x

Cortez 125 SC

epoksykonazol

1,0 l

x

x

-

x

Duett Ultra 497 SC

Tiofanat metylowy, epoksykonazol

0,5-0,6 l

x

x

x

x

Dedal 497 SC

Duo 497 SC

Dubler Mega 497 SC

Dultreks-Pro 497 SC

Duet Star 334 SE

Fenpropimorf, epoksykonazol

1,0 l

x

x

-

x

Eminent 125 SL

tetrakonazol

0,8 l

x

x

x

x

Epofanat 497 SC

Tiofanat metylowy, epoksykonazol

0,5-0,6 l

x

x

x

x

Intizam SC

Tiofanat metylowy, epoksykonazol

0,5-0,6 l

x

x

x

x

Ksykon 125 SC

epoksykonazol

1,0 l

x

x

-

x

Makler 250 SE

azoksystrobina

1,0 l

x

x

-

x

Mercury 200 SC

Azoksystrobina, epoksykonazol

1,0 l

x

x

-

x

Matador 303 SE

Tiofanat metylowy, tetrakonazol

1,25-1,5 l

x

-

-

x

Moderator 303 SE

Yamato 303 SE

Optan 183 SE

Piraklostrobina epoksykonazol

0,5-1,0l

x

x

x

x

Safir 125 SC

epoksykonazol

 

1,0 l

x

x

-

x

Soprano 125 SC

Spyrale 475 SC

Fenpropidyna, difenokonazol

1,0 l

x

x

x

x

Tandem 497 SC

Tiofanat metylowy, epoksykonazol

0,5-0,6 l

x

x

x

x

Tionat 497 SC

Zakeo Extra 280 SC

Azoksystribina, cyprokonazol

1,0

x

-

x

-

 

 
Marek Radzimierski 
"Wieś Kujawsko-Pomorska", sierpień 2021 r. Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Minikowie 
 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do niego tutaj
drukuj  
REKLAMA
Redakcja

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 
Tu nas znajdziesz
Napisz do nas

pozycje oznaczone * muszą być wypełnione