KalendarzRolników.pl
PARTNERZY PORTALU
  • Narodowy Instytut Wolności
  • Partner serwisu Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie
  • Partner serwisu KRAJOWY OŚRODEK WSPARCIA ROLNICTWA
  • Partner serwisu Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
  • Partner serwisu Województwo Podlaskie
  • Partner serwisu Krajowa Rada Izb Rolniczych

WYSZUKIWARKA

Zasady integrowanej ochrony roślin

Opublikowano 14.12.2021 r.
Wprowadzenie do powszechnego użycia chemicznych środków ochrony roślin (ś.o.r.) spowodowało wrażenie prostego zwalczania organizmów szkodliwych dla roślin i łatwej ochrony plonów.

Nadmierne, nie zawsze uzasadnione, stosowanie tych preparatów niesie ze sobą jednak liczne niebezpieczeństwa, takie jak:

  • presja na środowisko naturalne i ograniczanie bioróżnorodności agrocenoz 
  • pojawianie się organizmów szkodliwych dla roślin odpornych na działanie środków ochrony roślin 
  • obecność pozostałości pestycydów w płodach rolnych w ilościach zagrażających zdrowiu konsumentów. 

Zgodnie z przyjętą definicją, integrowana ochrona roślin jest sposobem ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi, polegającym na wykorzystaniu wszystkich dostępnych metod ochrony roślin, szczególnie niechemicznych, w sposób minimalizujący zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz dla środowiska. 

Wykorzystuje przy tym w pełni wiedzę o organizmach szkodliwych dla roślin (zwłaszcza o ich biologii i szkodliwości) w celu określenia optymalnych terminów dla podejmowania działań zwalczających te organizmy, a także wykorzystuje naturalne występowanie organizmów pożytecznych, w tym drapieżców i pasożytów organizmów szkodliwych dla roślin, ponadto posługuje się ich introdukcją. Tym samym pozwala ograniczyć stosowanie chemicznych środków ochrony roślin do niezbędnego minimum  i w ten sposób ograniczyć presję na środowisko naturalne oraz chroni bioróżnorodność środowiska rolniczego.

Obowiązek stosowania ogólnych zasad integrowanej ochrony roślin przez wszystkich profesjonalnych ich użytkowników począwszy od 1 stycznia 2014 r. wynika z postanowień art. 14 dyrektywy 2009/128/WE oraz rozporządzenia nr 1107/2009. Artykuł 55. rozporządzenia nr 1107/2009/WE stanowi, że środki ochrony roślin muszą być stosowane właściwie, tzn. zgodnie  z postanowieniami dyrektywy 2009/128/WE, a od 1 stycznia 2014 r. zgodnie z ogólnymi zasadami integrowanej ochrony roślin, o których mowa w art. 14 oraz załączniku III do tej dyrektywy. 

Podstawowe zasady integrowanej ochrony roślin  wymienione w przepisach: 

  1.  Zapobieganie występowaniu organizmów szkodliwych; w tym celu stosujemy, m.in.: 
  • płodozmian
  • dobór terminu siewu lub sadzenia oraz normy wysiewu ograniczające występowanie organizmów szkodliwych 
  • zabiegi agrotechniczne
  • odmiany odporne lub tolerancyjne 
  • zrównoważone nawożenie, wapnowanie i irygację 
  • regularne czyszczenie maszyn i sprzętu, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się organizmów szkodliwych 
  • ochronę organizmów pożytecznych (w tym głównie owadów zapylających i naturalnych wrogów  organizmów szkodliwych) oraz tworzymy warunki sprzyjające ich występowaniu 
  1. Monitorowanie pojawu organizmów szkodliwych, czyli sprawdzanie czy występują one na polu; może to obejmować oględziny terenu, korzystanie z różnego rodzaju systemów sygnalizacji, a także doradztwo; 
  2. Wykonanie zabiegów chemicznych tylko wtedy, kiedy jest to konieczne; ogólna zasada jest taka, że opryski wykonujemy, kiedy lustracja (albo sygnalizacja) pokazuje, że zaczęły się pojawiać organizmy szkodliwe, a ich liczba może powodować straty ekonomiczne; w uzasadnionych sytuacjach wskazane jest jednak zapobiegawcze przeprowadzenie zabiegu, np. zaprawianie materiału siewnego wykonuje się z samej swojej natury przed wystąpieniem zagrożenia; 
  3. Wykorzystanie niechemicznych metod ochrony roślin rolniczych, jeśli istnieją i są skuteczne; podstawowym sposobem jest tutaj mechaniczne odchwaszczanie; poza tym nie mamy zbyt licznych możliwości wprowadzania metod niechemicznych, ponieważ biologicznych preparatów zarejestrowano niewiele; 
  4. Stosowanie środków selektywnych; związki chemiczne i sposób ich stosowania należy dobierać tak, aby powodowały jak najmniej skutków ubocznych dla: zdrowia ludzi, organizmów niebędących celem zwalczania oraz środowiska;
  5. Ograniczanie ilości stosowanych środków do niezbędnego minimum; dokonujemy tego, np. poprzez ograniczanie liczby zabiegów, dzielenie dawek lub ich obniżanie (niezbędne minimum to taka liczba zabiegów lub taka dawka, przy której uzyskujemy odpowiedni efekt ochrony); 
  6. Przeciwdziałanie powstawaniu odporności głównie przez właściwy dobór i przemienne stosowanie środków zawierających substancje czynne z różnych grup chemicznych, o odmiennym mechanizmie działania; obniżając dawkę, należy robić to w taki sposób, aby nie zwiększać zagrożenia odpornością; 
  7. Sprawdzanie skuteczności zabiegów; po użyciu środka chemicznego należy upewnić się, czy rzeczywiście ograniczył nasilenie organizmów szkodliwych; jest to działanie w najlepiej pojętym interesie rolnika, ponieważ brak skuteczności środka zastosowanego w dawce zalecanej przez producenta stanowi podstawę do reklamacji.

Aktualne metodyki integrowanej ochrony roślin, poradniki sygnalizatora, programy ochrony roślin, wskazania dotyczące sygnalizacji i monitorowania organizmów szkodliwych, systemy wspomagania decyzji w ochronie roślin, a także inne przydatne informacje związane z ochroną upraw są udostępniane w serwisie internetowym „Platforma Sygnalizacji Agrofagów”.

 
 
Artykuł opracowany we współpracy z Łódzkim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Bratoszewicach 
 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj

POWIĄZANE TEMATY:integrowana ochrona roślin
Komitet do spraw pożytku publicznego
NIW
Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030
PROO