KalendarzRolników.pl
PARTNERZY PORTALU
  • Narodowy Instytut Wolności
  • Partner serwisu Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie
  • Partner serwisu KRAJOWY OŚRODEK WSPARCIA ROLNICTWA
  • Partner serwisu Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
  • Partner serwisu Krajowa Rada Izb Rolniczych
  • Partner serwisu Województwo Podlaskie

WYSZUKIWARKA

Komornik u rolnika

Opublikowano 25.05.2022 r.
przez Redakcja KalendarzRolnikow.pl
Gospodarstwo rolne to swoiste przedsiębiorstwo i żeby funkcjonowało na właściwym poziomie, zdarza się nierzadko, że w celu prowadzenia prawidłowej działalności trzeba wesprzeć się kapitałem zewnętrznym, czyli... zaciągnąć kredyt. Jeżeli produkcja przebiega właściwie, jest on spłacany wraz z dopływem gotówki i... nie rodzą się problemy. A co, gdy wydarzy się coś nieprzewidzianego i płynność finansowa jest zachwiana? Otóż do gospodarstwa może przyjść komornik...

komornik u rolnika

Komornik może pojawić się w gospodarstwie wyłącznie na wniosek wierzyciela. Oprócz wniosku musi mieć również tzw. tytuł wykonawczy zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Może nim być, np.: orzeczenie sądu, ugoda zawarta przed sądem lub akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji.

Wniosek zawiera żądanie zajęcia przez komornika, np.: rachunków bankowych, wynagrodzenia za pracę i składników majątkowych należących do dłużnika. Egzekucję rozpoczyna się od wezwania dłużnika do spełnienia zobowiązań oraz ujawnienia majątku. Jeżeli zadłużony nie spełni świadczenia dobrowolnie, wówczas egzekutor zaspokaja wierzytelność z dostępnych źródeł. Gdy jednak dłużnikowi nie przysługują żadne wierzytelności, a na jego rachunkach bankowych brakuje środków, to komornik zajmuje jego rzeczy ruchome, a w dalszej kolejności – nieruchomości.

Jednak wcześniej, w terminie 3 dni od zajęcia, musi zasięgnąć opinii wojewódzkiej izby rolniczej odnośnie zajmowanego majątku. Powinna być ona wydana w ciągu 21 dni.

Z zajęcia sporządzany jest protokół, a następnie dokonywana wycena. Po jej zrobieniu komornik obwieszcza zamiar przeprowadzenia licytacji. W pierwszym terminie cena wywoławcza wynosi 3/4 wartości sprzedawanej rzeczy, a w przypadku drugiego terminu licytacji cena wynosi już odpowiednio 1/2 dla ruchomości oraz 2/3 dla nieruchomości.

Do nabycia nieruchomości rolnej w trakcie postępowania egzekucyjnego nie jest konieczne posiadanie statusu rolnika indywidualnego, jak również nie jest wymagana zgoda dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Na początku bieżącego roku weszła w życie zmiana Kodeksu postępowania cywilnego, która ma duże znaczenie dla rolników, ogranicza bowiem zakres egzekucji komorniczych w ich gospodarstwach. Obecnie
określone dobra będą chronione ustawą, a nie – jak dotychczas – rozporządzeniem. Kodeks postępowania cywilnego określa, jaki majątek nie podlega egzekucji komorniczej, czyli czego komornik nie może zabrać osobie zadłużonej. Rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne są wyłączeni w szerszym zakresie spod egzekucji w stosunku do zwykłych dłużników.

Na podstawie art. 829 Kodeksu postępowania cywilnego egzekucji nie podlegają przedmioty urządzenia domowego niezbędne dla każdego dłużnika i jego rodziny, a w przypadku rolników prowadzących gospodarstwo wyłączone są:

  • stado podstawowe zwierząt gospodarskich, m.in.: bydła mlecznego i mięsnego, koni, kóz, owiec, świń, drobiu, zwierząt futerkowych, a także rodziny pszczele
  • zwierzęta gospodarskie, poza stadem podstawowym, w drugiej połowie okresu ciąży i w okresie odchowu potomstwa oraz źrebięta do 6 miesięcy, cielęta do 4 miesięcy, jagnięta do 3 miesięcy, prosięta do 2 miesięcy i koźlęta do 5 miesięcy
  • stado użytkowe drobiu, co do którego zawarto umowę na dostawę ptaków z tego stada lub produktów pochodzących od tych ptaków
  • zwierzęta futerkowe, co do których hodowca zawarł umowę na dostawę skór tych zwierząt
  • rodziny pszczele pszczoły miodnej wraz z zasiedlonymi przez te rodziny ulami
  • podstawowe maszyny, narzędzia i urządzenia rolnicze, w liczbie niezbędnej do pracy w gospodarstwie, w tym: ciągniki rolnicze z maszynami i sprzętem współpracującym, samobieżne maszyny rolnicze niezbędne do uprawy, pielęgnacji, zbioru i transportu ziemiopłodów
  • silosy na zboża i pasze, zapasy paliwa i części zamienne, niezbędne do normalnej pracy ciągnika i maszyn rolniczych, na okres niezbędny do zakończenia cyklu produkcyjnego
  • materiał siewny, zboże i inne ziemiopłody niezbędne do siewów lub sadzenia w gospodarstwie rolnym dłużnika, w ilości niezbędnej w danym roku gospodarczym
  • zapasy opału na okres 6 miesięcy, nawozy, środki ochrony roślin oraz środki wspomagające uprawę roślin, w ilości niezbędnej na dany rok gospodarczy dla gospodarstwa rolnego dłużnika
  • zapasy paszy i ściółki dla inwentarza do najbliższych zbiorów
  • podstawowy sprzęt techniczny, niezbędny do zakończenia cyklu danej technologii produkcji wprzypadku gospodarstwa specjalistycznego
  • zaliczki na poczet dostaw produktów rolnych, budynki gospodarcze i grunty rolne, niezbędne do hodowli zwierząt w proporcji uzależnionej od wielkości stada podstawowego i niezbędnej nadwyżki inwentarza, budynki gospodarcze magazynowe, składowe, przechowalnie oraz szklarnie, tunele foliowe i inspekty do prowadzenia produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym wraz z wyposażeniem.

Warto wiedzieć, że nie podlegają licytacji komorniczej również dopłaty bezpośrednie. Mówi o tym art. 32 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ochrona dotacji z Unii Europejskiej dotyczy nie tylko samych środków znajdujących się na rachunku bankowym dłużnika, lecz także środków trwałych, które zostały zakupione za te pieniądze.

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego z grudnia 2021 wyłączyła spod egzekucji zwierzęta i rzeczy ruchome potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego przez zadłużonego rolnika. W lutym br. przyjęto już jednak zmianę ograniczającą częściowo te wyłączenia, zgodnie z którą należące do niego zwierzęta nie będą wyłączane z egzekucji komornika w przypadku skierowania jej do wszystkich nieruchomości gospodarstwa rolnego. Przy tej zmianie była brana pod uwagę kwestia zabezpieczenia kredytów zaciąganych przez rolników. Jak uzasadnili autorzy nowelizacji, proponowana regulacja rozwiąże problem związany z pozyskiwaniem zabezpieczeń wymaganych przy udzielaniu finansowania działalności rolniczej przez banki.

Jeżeli zdarzy się, że dłużnik otrzyma od komornika zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, a wcześniej nie wiedział o postępowaniu sądowym nakazującym zapłatę określonej kwoty pieniężnej, powinien w pierwszej kolejności złożyć wniosek do sądu, który wydał wyrok, o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego, wraz z jego jednoczesnym wniesieniem.

W określonych przypadkach niezbędnym może okazać się dodatkowe złożenie wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Należy to zrobić nie później niż w terminie 7 dni od pozyskania wiedzy o takim działaniu.

Innym sposobem obrony dłużnika jest wniesienie do właściwego sądu, tzw. powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Zadłużony może to uczynić, kiedy zaprzecza zdarzeniom, gdy wierzytelność wygasła lub nie może być egzekwowana (np. dług został spłacony po wydaniu wyroku, a wierzyciel mimo to skierował sprawę do komornika).

Gdyby postępowanie egzekucyjne okazało się jednak zasadne, a dłużnik kwestionuje sam sposób jego prowadzenia, w tym nieuprawnione zajęcia majątku, uzasadnione jest złożenie pisemnej skargi. Składa się ją na formularzu, który powinien zostać doręczony dłużnikowi przy pierwszej czynności egzekutora. Należy ją przedłożyć bezpośrednio do komornika w terminie 7 dni od dnia dokonania zaskarżanego postępowania.

Po jej otrzymaniu może on uznać skargę w całości albo sporządzić pisemne uzasadnienie zaskarżonej czynności i przekazać sprawę do rozstrzygnięcia właściwemu dla miejsca sądowi.

Reasumując: komornik w gospodarstwie rolnika musi przestrzegać przepisów, które nie pozwalają mu na zostawienie gospodarza bez podstawowych środków produkcji.

 

 
Izabela Radziwon
Artykuł opracowany we współpracy z Łódzkim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Bratoszewicach 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
kontakt1.jpg Redakcja KalendarzRolnikow.pl
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
Komitet do spraw pożytku publicznego
NIW
Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030
PROO