KalendarzRolników.pl
PARTNERZY PORTALU
  • Narodowy Instytut Wolności
  • Partner serwisu Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie
  • Partner serwisu Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
  • Partner serwisu KRAJOWY OŚRODEK WSPARCIA ROLNICTWA
  • województwo łódzkie
  • Partner serwisu Krajowa Rada Izb Rolniczych
  • Partner serwisu Województwo Podlaskie

WYSZUKIWARKA

Program azotanowy - jak przygotować się na kontrolę?

Opublikowano 23.09.2022 r.
Program azotanowy, mający na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych, nakłada na gospodarstwa szereg wymogów. Rolnicy powinni być także przygotowani na kontrolę realizacji programu azotanowego.

program azotanowy kontrole gospodarstw

Program azotanowy - jak przygotować się do kontroli? 

Rolnicy mają obowiązek przestrzegania zasad dotyczących stosowania nawozów zawierających azot, czyli znać oraz respektować:

  • terminy stosowania nawozów
  • okresy, kiedy rolnicze ich wykorzystanie jest niewłaściwe
  • warunki stosowania nawozów na terenach o dużym nachyleniu
  • zalecenia rolniczego wykorzystania nawozów na gruntach zamarzniętych, zalanych wodą lub przykrytych śniegiem
  • sposoby nawożenia w pobliżu zbiorników wodnych, kanałów, rowów i ujęć wody
  • odpowiednie wysokości dawek azotu w nawozach naturalnych i mineralnych, warunkujące ich właściwe wykorzystanie przez rośliny uprawne, które zarazem nie spowodują zagrożenia zanieczyszczaniem wód
  • zabezpieczenia pojemności i konstrukcji miejsc do przechowywania nawozów naturalnych oraz odcieków z przechowywania kiszonek.

Kontrolą poziomu przestrzegania programu azotanowego zajmuje się Inspekcja Ochrony Środowiska (IOŚ) oraz ARiMR. Poniżej zamieszczamy wykaz pytań oraz dokumentów, które rolnik powinien przygotować przed zapowiedzianą kontrolą z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

W związku z kontrolami rolnik powinien posiadać:
• opracowany plan nawożenia azotem lub wyliczenia maksymalnych dawek azotu
• ewidencję zabiegów stosowania nawozów zawierających azot (w formie papierowej lub w postaci elektronicznej, zapisów własnych czy też
dziennika itp.)
• mapkę/szkic działek z lokalizacją tymczasowej pryzmy obornika na gruncie i datą jej założenia (jeśli dotyczy) umowę zbycia lub nabycia nawozu naturalnego (jeśli dotyczy) zbiornik do przechowywania nawozów naturalnych płynnych przez okres 4 m-cy (jeśli dotyczy)
• dokument dotyczący opóźnionego terminu zbioru (poplon, burak cukrowy, kukurydza, warzywa) i zakładania po nim uprawy jesiennej – z datą
nawożenia, rodzajem i dawką nawozu, terminem siewu jesiennej uprawy (jeśli dotyczy).

W trakcie kontroli odbywa się lustracja gospodarstwa, ze szczególnym zwróceniem uwagi na:
• urządzenia i miejsca przechowywania odchodów zwierzęcych
• miejsca magazynowania kiszonek
• sposoby stosowania nawozów na stokach oraz w pobliżu wód
• prawidłowość planu nawożenia azotem
• weryfikację umów dotyczących nabycia/sprzedaży nawozów naturalnych
• sprawdzenie rejestru zabiegów agrotechnicznych.

Na dzień kontroli rolnik powinien przygotować wymagane dokumenty, a zwłaszcza:
• akt własności, umowę dzierżawy, numer działki, na której zlokalizowane jest gospodarstwo, oraz numery działek z dostępem do cieków wodnych
mapkę z planem rozmieszczenia budynków w gospodarstwie wraz z podaniem powierzchni/pojemności dla:
‒ budynku przeznaczonego dla zwierząt
‒ płyty obornikowej
‒ zbiorników na gnojówkę/gnojowicę

  • wniosek o przyznanie płatności obszarowych
  • plan nawożenia azotem lub obliczenia maksymalnych dawek azotu
  • ewidencję zabiegów agrotechnicznych
  • mapkę lub szkic umiejscowienia pryzmy z obornikiem, jeżeli obornik jest przechowywany bezpośrednio na gruncie
  • ostatnio otrzymaną fakturę lub dokument potwierdzający odbiór padłych zwierząt
  • rejestr zwierząt gospodarskich: wskazujący
  • obsadę zwierząt w dniu kontroli z podziałem na grupy technologiczne oraz liczbę zwierząt – stan średnioroczny DJP
  • ostatnio wystawiony dokument potwierdzający zdanie opakowań po ŚOR
  • numer rejestrowy BDO (Bazy Danych o Odpadach) w przypadku posiadania gruntów pow. 75 ha
  • zaświadczenie o zgłoszeniu silosów – dotyczy silosów pow. 50 Mg ( Megagram to inaczej tona)
  • zaświadczenie o zgłoszeniu instalacji (dot. gospodarstw od 40 lub od 60 DJP)*
  • obliczenia ilości nawozów naturalnych wytwarzanych w gospodarstwie i przeznaczonych do przekazania oraz umowę na zbycie/nabycie nawozów naturalnych
  • w przypadku pozwoleń zintegrowanych – dokumenty wynikające z pozwolenia.

Przykładowe pytania zadawane w trakcie kontroli dotyczące gospodarstwa:
• Jaka jest liczba stanowisk przeznaczona dla zwierząt w budynku inwentarskim? Czy system utrzymania zwierząt jest ściołowy/bezściółkowy?
• Jaka jest liczba zwierząt? (dane z IRZ, stan średnioroczny DJP, obrót stada)
• Jakie jest miejsce i sposób magazynowania nawozów naturalnych? Czy posiadany zbiornik na nawozy naturalne płynne umożliwia ich przechowywanie przez okres 6 miesięcy, a nawozów naturalnych stałych na płycie przez 5 miesięcy? (docelowo dla gospodarstw mających do 210 DJP – wielkości obowiązujące od 1 stycznia 2025)
• Czy obornik przechowywany jest w formie pryzmy bezpośrednio na gruncie?
• Czy budynek inwentarski ma nieprzepuszczalną powierzchnię?
• Czy budynek inwentarski jest wyposażony w wentylację mechaniczną?
• Czy na terenie gospodarstwa znajdują się silosy zbożowe/paszowe? Czy dokonano zgłoszenia instalacji?
• Jakie maszyny i urządzenia są wykorzystywane w gospodarstwie?
• Czy w gospodarstwie wytwarzana jest kiszonka?

Gdzie i w jakiej odległości od zbiorników i ujęć wody jest ona przechowywana? (25 metrów)
• Jak zabezpieczona jest kiszonka: przed czynnikami atmosferycznymi, a także przed przedostaniem się odcieku do gruntu?
• Gdzie są myte rozsiewacze nawozów i sprzęt do aplikacji nawozów? W jakim miejscu wylewana jest woda z mycia rozsiewaczy nawozów
– w jakiej odległości od brzegu rowów, cieków i zbiorników wodnych? (25 metrów)

Jakie kary grożą rolnikowi?

Wykrycie nieprawidłowości w czasie kontroli ARiMR może skutkować zmniejszeniem lub nieprzyznaniem płatności w danym roku, wieloletnimi sankcjami lub całkowitym wykluczeniem z ubiegania się o pomoc. Inspekcja Ochrony Środowiska, zależnie od zakresu i stopnia naruszenia postanowień Programu azotanowego, może skorzystać z możliwości wydawania decyzji nakazujących usunięcie w określonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości i/lub ustalenia obowiązku uiszczenia opłaty za naruszenie zapisów Programu azotanowego.

* Zgłoszenie obejmuje instalacje niewymagające pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów.

Zgłoszeniu podlega chów lub hodowla zwierząt o obsadzie:
• od 40 DJP, jeżeli budynek inwentarski zostanie zlokalizowany w odległości nie mniejszej niż 100 m od zabudowy mieszkaniowej sąsiada i na terenach objętych formami ochrony przyrody
• od 60 DJP na pozostałych terenach.

 
Anita Maj-Kołdońska
Artykuł opracowany we współpracy z Łódzkim Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Bratoszewicach 
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
Komitet do spraw pożytku publicznego
NIW
Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030
PROO