METROPOLITALNE SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ STRAŻNICZKI WIARY ŚWIĘTEJ

Dziś jest inspirującym celem pielgrzymek, turystycznym sanktuarium z bogatą ofertą duchową i kulturalną.

W malowniczej miejscowości Bardo na Dolnym Śląsku koło Ząbkowic Śląskich, w malowniczym przełomie Nysy Kłodzkiej, na południowych „wrotach do Polski” mieści się Metropolitalne Sanktuarium Matki Bożej Strażniczki Wiary Świętej. Wierni przybywają tam głównie po to, aby modlić się przed najstarszą w Polsce drewnianą figurą Matki Bożej z Dzieciątkiem, której powstanie datuje się na lata 985 – 1037. Już kilka wieków temu, przez Bardo podróżowała Dobrawa, księżniczka z Czech i pierwsza polska królowa, oraz inni misjonarze, co związało miejsce z początkiem chrześcijaństwa w Polsce. 

Obecna bazylika pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny została wzniesiona w latach 1686–1704 dzięki cystersom z Krzeszowa Ma 54,5 m długości, 26 m szerokości, 25 m wysokości i może pomieścić około 5000 osób. Konsekrowany w 1704 roku, a w 2008 roku papież Benedykt XVI nadał mu tytuł bazyliki mniejszej.

Najważniejszym reliktem sanktuarium jest drewniana figurka Matki Bożej z Dzieciątkiem, tzw. Bardzka Madonna Tronująca – najwyżej ceniona rzeźba romańska w Polsce. Wykonano ją z lipowego (a wg niektórych źródeł bukowego) drewna i ma ok. 43 cm wysokości Datowanie wskazuje na XI w. (ok. 985–1037) . Flankuje tron, w prawej ręce trzyma jabłko królewskie – symbol władzy w królestwie Bożym. Dzieciątko błogosławi prawą rączką, trzymając w lewej księgę Ewangelii Przypisuje się Mu zdolność uzdrawiania – legenda głosi, że spowodowała cud leczenia oczu czeskiego rycerza w XIII w. To ona miała zasygnalizować nienaturalne zastąpienie nurtu rzeki w 1598 r., co uratowało Bardo od powodzi. 

Najstarsza wzmianka o cudzie pochodzi z roku 1270 – wtedy to czeski rycerz jadąc przez Bardo spadł z konia i złamał nogę. Zwrócił się o pomoc do Matki Bożej Bardzkiej, modląc się przed figurką. Został natychmiast uzdrowiony, co spowodowało początek pielgrzymowań do tego miejsca. Źródła wskazują, że kronika czeskiego mnicha Baldwina dokumentuje to wydarzenie. Według jezuity Bogusława Alojzego Balbino oraz tradycji cysterskiej, rycerz pochodził z rodu Sloupna, a cud i towarzyszące mu legendy pociągnęły za sobą kulturę pielgrzymkową w regionie. To uzdrowienie uznaje się za początek wielowiekowego kultu pielgrzymkowego w Bardzie. 

Jedna z lepiej udokumentowanych łask miała miejsce 6 czerwca 1914 roku. 13 letnia Filomena Schnabel – sparaliżowana od czterech lat – uczestnicząc w pielgrzymce do Górskiej Kaplicy, nagle odzyskała sprawność i mogła zejść z góry o własnych siłach, porzucając wcześniej używane kule. Cud ten został wpisany do tamtejszej „księgi łask”, a seryjna dokumentacja i późniejsza wizyta Filomeny w Bardzie w 1972 r. świadczą o jego realnym znaczeniu. 

Tradycja mówi, że woda wypływająca ze źródełka znanego jako Studzienka Maryjna, na trasie Górskiej Kaplicy, ma właściwości lecznicze – szczególnie na oczy i bóle głowy. Ludzie przybywający tu przez wieki uważają, że woda działa łaskawie, choć są to przekazy ludowe, a nie medycznie udokumentowane przypadki.

W 1966, w ramach obchodów Milenium Chrztu Polski, figurka została koronowana przez abp. Bolesława Kominka – pierwsze takie wydarzenie na Ziemiach Zachodnich. W uroczystej Mszy wzięło udział aż 150 tys. pielgrzymów i 500 kapłanów. Co roku obchodzona jest rocznica koronacji. Uroczystość Wniebowzięcia NMP 15 sierpnia gromadzi ok. 150 tys. ludzi, w tym pielgrzymki kobiet – duchowy punkt wspólnoty. 

Można tu dostrzec głęboką symbolikę wiary: nazwa „Strażniczka Wiary” odnosi się do lokalizacji Barda jako wejścia chrześcijaństwa do Polski, zaś pielgrzymki mają charakter pokutny – ludzie niosą krzyże, czasem modlą się, zabierając kamienie jako wyraz pokuty. Znajduje się tu Górska Kaplica, Droga Krzyżowa, kapliczki różańcowe i studzienka Maryjna – źródło, któremu wierzy się w uzdrawianie oczu i bólów głowy Pielgrzymki nauczycieli, pierwszokomunijne, kobiet – m.in. 15 sierpnia, oraz majowe – ciągle przyciągają setki grup z Polski, Czech i Niemiec. 

Sanktuarium należy do diecezji świdnickiej, w archidiecezji wrocławskiej, administrowane przez proboszcza o. Piotra Wiśniewskiego CSsR. Parafia liczy ok. 3000 wiernych.

fot. 1