Nowe zagrożenia bakteryjne dla buraka cukrowego

Groźne choroby buraka cukrowego: SBR i RTD zagrażają plantacjom w Europie

- Podczas gdy SBR bezpośrednio obniża wartość handlową plonów poprzez redukcję zawartości cukru w korzeniach (nawet o 50%), RTD może prowadzić do całkowitego obumarcia roślin i porzucenia plantacji (straty do 100%). Obie choroby są przenoszone przez owady i dynamicznie rozprzestrzeniają się w Europie od 2023 r. - informują eksperci z IOR-PIB. - Objawy SBR i RTD bywają trudne do odróżnienia w warunkach polowych i mogą być mylone ze stresem, niedoborami składników odżywczych lub infekcjami wirusowymi.

Eksperci z IOR poinformowali, jakie są symptomy SBR (Ca. Arsenophonus phytopathogenicus):

• Żółknięcie liści na dużym obszarze pola, często asymetryczne.

• Brązowe przebarwienie wiązek przewodzących w korzeniach (widoczne po przekrojeniu).

• Deformacja młodych liści (często lancetowaty kształt).

• Znaczny spadek zawartości cukru w korzeniach.

Symptomy RTD (Ca. Phytoplasma solani):

• Żółknięcie, więdnięcie i martwica starszych liści.

• Korzeń spichrzowy staje się gumowaty (kauczukowy), co wpływa na jego przechowywanie i przetwarzanie.

• Silne zmniejszenie plonu korzeni.

- Patogeny są przenoszone głównie przez owady z rodziny szrońcowatych (Cixiidae), żerujące na łyku roślin. Kluczowym wektorem SBR jest Pentastiridius leporinus (szroniec zajączek). Wektory RTD obejmują także Reptalus quinquecostatus i Hyalesthes obsoletus (szroniec powojowy). Optymalne warunki dla infekcji to: wysoka wilgotność (>80%), temperatury 20-30°C oraz długi okres zwilżenia roślin - dodają badacze z Instytutu.

Objawy, wektory i metody ochrony plantacji przed patogenami

Jak zapobiegać infekcjom? Nie ma odmian odpornych na wszystkie możliwe problemy, ale są odmiany częściowo tolerancyjne na SBR. Podstawą jest jednak prawidłowy płodozmian czyli 3-4 letnia przerwa w uprawie buraka. Ważne jest unikanie uprawy buraka po roślinach będących rezerwuarem fitoplazmy (np. pomidor, ziemniak, chwasty psiankowate) oraz unikanie następstwa uprawy po pszenicy ozimej.

W przypadku wątpliwości i problemów warto skonsultować się z Instytutem Ochrony Roślin w Poznaniu, którego eksperci mają ogromną wiedzę i chętnie się nią dzielą z producentami. Dlatego w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby na swoich uprawach, zalecamy kontakt z Kliniką Chorób Roślin IOR-PIB (https://kchr.pl/).