Planowanie zabiegów na 2026

Wpływ sezonu 2025 na planowanie działań rolniczych w 2026 roku

   Rok 2025 pokazał, jak duży wpływ na rolnictwo w Polsce mają zmienne warunki klimatyczne. Jego początek upłynął pod znakiem anomalii pogodowych, które miały istotny wpływ na wegetację i decyzje agrotechniczne. W pierwszym półroczu odnotowano deficyt opadów sięgający 28% względem roku poprzedniego. Kwiecień przyniósł temperatury niższe o 1,5°C od normy wieloletniej oraz skrajnie niskie opady (21,9 mm), co doprowadziło do suszy w newralgicznym okresie wzrostu roślin. Najbardziej ucierpiały zboża ozime i jare, truskawki oraz krzewy owocowe – niedobór wody wpłynął negatywnie na wschody, krzewienie i odporność roślin na choroby.

   Zmiany klimatyczne wymuszają na rolnikach większą elastyczność w planowaniu. Coraz częstsze deficyty wodne wiosną wymagają działań zmierzających do zatrzymywania wilgoci w glebie poprzez, m.in.: wybór odmian o rozwiniętym systemie korzeniowym i wysokiej tolerancji na suszę, ograniczenie intensywności uprawy roli, zwiększenie udziału zbóż ozimych, które lepiej wykorzystują wodę z okresu zimowego. W przypadku zbóż jarych zaleca się elastyczne podejście do terminu siewu – unikanie wysiewu w przesuszoną glebę.

Rekomendacje nawożenia i ochrony roślin na sezon 2026

   Na podstawie bilansu składników pokarmowych oraz analiz gleby z 2025 roku trzeba zoptymalizować dawki nawozów (np. ograniczyć azot przy jego wysokiej zasobności), a także stosować nawozy zgodnie z zasadami rolnictwa zrównoważonego. Plan nawożenia powinien być oparty na aktualnych analizach zasobności gleby po sezonie 2025. W wielu rejonach stwierdzono niedobory potasu i fosforu – ich uzupełnienie należy dostosować lokalnie, z wykorzystaniem technologii zmiennego dawkowania. W przypadku azotu coraz bardziej powszechne staje się dzielenie dawek na trzy etapy: I dawka – na początku wegetacji, II dawka – na rozwój źdźbła, III dawka – w zależności od pogody i potrzeb roślin. Taki model zwiększa efektywność wykorzystania nawozów i ogranicza ich straty w wyniku suszy lub intensywnych opadów.

   Nie można zapominać o wpływie warunków atmosferycznych na pojawienie się chorób i szkodników. Warto zastanowić się, czy w danym roku problemem były np. choroby grzybowe wywołane wysoką wilgotnością, czy też sucha i gorąca pogoda sprzyjająca żerowaniu określonych szkodników. Równie ważna jest ocena skuteczności zabiegów ochronnych i nawożenia, czyli podsumowanie, w jakich warunkach były wykonywane, czy ich efekty były zadowalające, czy może pogoda ograniczyła ich skuteczność. Na 2026 rok zaleca się: przygotowanie elastycznego planu ochrony roślin, monitorowanie zagrożeń i korzystanie z prognoz chorób, rotację substancji czynnych, dopasowanie terminów zabiegów nie tylko do fazy rozwojowej, lecz także do warunków pogodowych. Warto z wyprzedzeniem planować zakupy i zawierać umowy na dostawy, korzystać z danych zbieranych w gospodarstwie: map plonów, danych pogodowych, czujników wilgotności czy zdjęć satelitarnych.

   Na podstawie analizy sezonu 2025 można wyciągnąć zasadnicze wnioski do planowania zabiegów rolniczych na rok 2026. Po pierwsze, w obliczu coraz częstszych deficytów wodnych w okresie wiosennym opłaca się uwzględnić odmiany o większej tolerancji na suszę i dłuższym systemie korzeniowym. Po drugie, zasadne jest opracowanie elastycznych terminów siewów, z możliwością przesunięcia w przypadku zimnych wiosen lub deficytu wilgoci glebowej. Po trzecie, nawożenie powinno być bardziej precyzyjne i oparte na szczegółowych analizach gleby wraz z wykorzystaniem map zmiennego nawożenia (VRA), by unikać lokalnych niedoborów lub przenawożeń. W ochronie roślin należy stawiać na integrowane metody (IPM) oraz rotację substancji aktywnych, ponieważ warunki sezonu 2025 pokazały, że ekstremalne czynniki pogodowe prowadzą czasem do przełamywania odporności patogenów. Warto również intensyfikować monitoring upraw poprzez korzystanie ze zdjęć satelitarnych, dronów i danych pogodowych w czasie rzeczywistym, co umożliwi lepsze reagowanie na lokalne stresy.

   Sezon 2025 wyraźnie pokazał, że sukces w produkcji roślinnej wymaga dziś kompleksowego i zintegrowanego podejścia. Niestabilność pogodowa, wyzwania środowiskowe i presja kosztowa wymuszają na rolnikach: większą elastyczność w planowaniu, wykorzystanie nowoczesnych technologii i dokładne monitorowanie sytuacji na polu. Racjonalne gospodarowanie wodą, precyzyjne na- wożenie, trafny dobór odmian i skuteczna ochrona roślin to fundamenty nowoczesnej agrotechniki.

   Racjonalne gospodarowanie wodą, precyzyjne nawożenie, trafny dobór odmian i skuteczna ochrona roślin to fundamenty nowoczesnej agrotechniki. Tylko takie podejście pozwoli nie tylko zwiększyć wydajność i rentowność gospodarstwa, lecz także skutecznie przygotować się na wyzwania, jakie niesie kolejny sezon.

Autor: Aleksandra Strumińska

Źródło: Miesięcznik "RADA"