KalendarzRolników.pl
PARTNERZY PORTALU
  • Partner serwisu Krajowa Rada Izb Rolniczych
  • ODR Bratoszewice
  • Partner serwisu Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

WYSZUKIWARKA

Czas na orkę zimową

Opublikowano 08.12.2025 r.
Orka zimowa jest jednym z najważniejszych zabiegów stosowanych przy uprawie roli. Z jednej strony zamyka sezon – wykonuje się ją bowiem najczęściej po pierwszych przymrozkach i jest przeważnie ostatnią pracą przeprowadzaną na polu w danym roku. Z drugiej strony wpływa na przygotowanie ziemi na kolejny okres wegetacyjny oraz wiosenny siew – sprawia, że gleba jest zdecydowanie lepiej nawodniona, zaś materiał organiczny przedostaje się nawet do głębszych jej warstw. Orka ta musi być jak najgłębsza – nawet do 30 centymetrów. Zaleca się, aby była wykonana w tak zwaną „ostrą skibę”.

pole w zimę

Orka zimowa – dlaczego jest tak ważna?

 

Równomierne rozmieszczenie materii organicznej i nawilżenie gleby

Jej celem jest równomierne rozmieszczenie w całej warstwie ornej nie tylko materii organicznej, lecz także resztek roślin i chwastów oraz składników pokarmowych znajdujących się w glebie. Warto pamiętać, że zabieg ten wykonuje się również po to, aby nawilżyć i napowietrzyć nawet najgłębsze warstwy podłoża. Przełom jesieni oraz zimy to najlepszy czas na tę czynność. Często po jesiennych opadach gleba jest bardzo nawilżona, a jednak wilgoć może nie dotrzeć głębiej i trzeba jej w tym pomóc, przeprowadzając orkę zimową na większej głębokości.

Głębokie przemrożenie gleby jako klucz do jej dobrej struktury

Kolejnym ważnym celem orki zimowej oraz powodem, dla którego musi być wykonana na jak największej głębokości, jest tzw. odpowiednie przemrożenie gleby. Niskie temperatury mają działanie strukturotwórcze – pod wpływem lodu ziemia kruszy się na drobniejsze elementy, a te są bardziej pożądane z punktu widzenia wiosennego siewu. Głęboka orka zimowa sprawia również, że znajdujące się w glebie drobnoustroje czy grzyby są bardziej narażone na mróz. Dzięki temu jest duże prawdopodobieństwo, że się wymrożą i będą znacznie mniejszym zagrożeniem dla upraw wiosną.

Kiedy wykonać orkę zimową? Termin zależy od pogody i poplonów

Wyznaczenie optymalnego terminu rozpoczęcia orki zimowej jest nie tyle trudne, ile wręcz niemożliwe. Nie ma bowiem ustalonej konkretnej daty, kiedy należy ją wykonać. Trzeba zdać się na obserwację, wyczucie oraz doświadczenie. Jeśli stosuje się poplony, orkę zimową zaleca się wykonać wtedy, gdy rośliny są jeszcze zielone, a więc przed ich uschnięciem. Dzięki temu, gdy trafią one pod ziemię, będą stanowiły doskonały i naturalny nawóz. Jeśli ten moment zostanie przegapiony, wówczas właściwości użyźniające poplonu znacznie spadają.

Jak radzić sobie z grząską glebą i trudnymi warunkami jesienią

Częstym problemem uniemożliwiającym wykonie orki zimowej jest bardzo grząska gleba, gdyż maszyny mogą się w niej zakopać. Wynika to z intensywnych, jesiennych opadów. W takich sytuacjach najlepiej zaczekać do pierwszych nocnych przymrozków – rzędu kilku stopni poniżej zera. Wówczas wierzchnia warstwa gleby stwardnieje i bez problemu będzie można poruszać się po niej ciężkim sprzętem; również pług poradzi sobie w takich warunkach.

Zmieniający się klimat a przesunięcie terminu orki zimowej

Aby zdecydować, kiedy wykonać orkę zimową, należy bacznie obserwować pogodę. Dawniej to drugą połowę października wskazywano jako optymalny termin. Obecnie, ze względu na zmieniający się klimat, widok rolników wykonujących tę czynność polową z wykorzystaniem maszyn do uprawy gleby w grudniu nie jest wielkim zaskoczeniem.

Wybór odpowiedniego pługa – jak zwiększyć efektywność i ograniczyć koszty?

Orkę zimową można określić jako najbardziej energochłonny proces pielęgnacyjny gleby w całym roku. Aby maksymalnie zwiększyć wydajność oraz zminimalizować zużycie paliwa, a także przeznaczyć na tę czynność jak najmniej czasu, należy wybrać nie tylko właściwy okres do pracy, lecz także odpowiedni rodzaj urządzenia. Najlepszym pługiem w tym przypadku jest z pewnością ten obrotowy, czyli bezzagonowy. Dzięki niemu zabieg będzie wykonany szybciej oraz efektywniej – przede wszystkim dlatego, że ograniczone zostaną jałowe przebiegi. Trzeba jednak pamiętać, że pług bezzagonowy do orki zimowej jest cięższy i wymaga mocniejszego ciągnika. Moc maszyny trzeba dostosować do liczby lemieszy – pozornie im jest ich więcej, tym praca zostanie wykonana znacznie szybciej. Biorąc jednak pod uwagę zużycie paliwa, może okazać się, że lepiej postawić na mniejszy pług. Tę kwestię każdy musi przeanalizować samodzielnie. Zdecydowanie warto baczniej przyjrzeć się temu zagadnieniu, bo od podjętych decyzji będzie w znacznym stopniu zależał koszt prac.

Adrian Stefański

 

Źródło - Miesięcznik RADA