Wilk – niezagrożony, w Polsce ściśle chroniony

Ta zmiana została wprowadzona w celu dopasowania europejskich przepisów do zmian w Konwencji Berneńskiej, która od marca 2025 r. również obniżyła ochronę wilka. Wilk nadal pozostaje gatunkiem chronionym zarówno na mocy prawodawstwa unijnego, jak i międzynarodowego. Wprowadzona zmiana daje jedynie szerszy wybór możliwych działań związanych z zarządzaniem populacją wilka. Nowe unijne przepisy wejdą w życie po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE. Od tego momentu państwa członkowskie będą miały 18 miesięcy na ewentualne zmiany krajowego prawa.

 
Elastyczność UE nie oznacza automatycznej zmiany w Polsce. Ministerstwo Klimatu i Środowiska jasno komunikowało, że zmiana statusu ochrony wilka w dyrektywie siedliskowej UE nie wpływa na prawo obowiązujące w Polsce. Sposób postępowania z tymi drapieżnikami jest konsekwencją uwarunkowań prawnych zarówno międzynarodowych, jak i krajowych. Obniżenie statusu chronionego wilków nie ma znaczenia dla Polski, gdyż gatunek ten jest objęty u nas ochroną ścisłą na mocy prawa krajowego. Oznacza to, że istnieje zakaz umyślnego zabijania oraz umyślnego płoszenia lub niepokojenia tych drapieżników. – Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody, możliwe jest uzyskanie zezwolenia na odstępstwo od zakazów wobec osobników tego gatunku, w celu wyeliminowania powodowanego zagrożenia, np. na umyślne płoszenie, umyślne przemieszczanie z miejsc regularnego przebywania w inne miejsce czy zabijanie. Zezwolenia wydawane są przez właściwego miejscowo regionalnego dyrektora ochrony środowiska (w zakresie umyślnego płoszenia i przemieszczania), Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w zakresie umyślnego zabijania) oraz Ministra Klimatu i Środowiska (w przypadku, gdy czynności mają być wykonane na terenie parku narodowego) – informują przedstawiciele ministerstwa rolnictwa.

W odpowiedzi na sygnały od rolników i ich postulaty resort rolnictwa (MRiRW) uznał, że wilki powodują szkody w hodowli zwierząt, co zgłaszali rolnicy, ale jednocześnie zwracał uwagę na znaczenie działań prewencyjnych i zrównoważonego zarządzania populacjami. W następstwie podkreślał konieczność dialogu między rolnikami a instytucjami ochrony przyrody, aby rozwiązania były oparte na nauce, monitoringu populacji i prewencji szkód, a nie wyłącznie zmianach formalnych statusów. Poruszono również kwestię odszkodowań dla rolników za szkody spowodowane przez wilki. Sam resort podkreśla przy tym, że „popiera wszelkie działania na poziomie krajowym i unijnym mające na celu ograniczenie zagrożenia dla ludzi i szkód powodowanych przez wilki na obszarach wiejskich” i zapowiada dalsze prace – z resortem klimatu i środowiska – odnośnie odszkodowań.

 
To oznacza, że mimo tego, iż UE formalnie dała państwom członkowskim większą swobodę w zarządzaniu wilkami, Polska utrzymuje wilka jako gatunek pod ochroną ścisłą w krajowych przepisach i nie planuje obniżyć tego poziomu. Polska argumentuje, że obecny system pozwala na działania elastyczne w sytuacjach konfliktów z hodowcami – bez konieczności obniżania ochrony gatunkowej.