Zapylacze: co im szkodzi, co pomaga?

Zapylacze są chyba najpowszechniej znaną grupą owadów pożytecznych. Z uwagi na fakt, że 78% roślin jest owadopylnych, obecność zapylaczy w środowisku rolniczym jest niezbędna. Gatunki takie jak koniczyna, lucerna, ogórek, czereśnia w zasadzie są uzależnione od zapylania przez owady. Rzepak, malina czy truskawka mogą, teoretycznie, obejść się bez zapylaczy, jednak obecność owadów ma ogromny wpływ na jakość i ilość plonu. Najbardziej znanym zapylaczem jest oczywiście pszczoła miodna, hodowana przez człowieka ale nie możemy zapominać o innych gatunkach dzikich pszczół. W Polsce żyje około 450 gatunków pszczół przynależnych do 6 rodzin są to min. trzmiele – 31 gatunków, murarki, pszczoły samotnice. Zapylaczami są również motyle, muchówki, chrząszcze czy pajęczaki.

- Wrogowie naturalni szkodników pochodzą z wielu grup. Wyróżniamy np. nicienie owadobójcze Pozwalają one ograniczać populację szkodników glebowych. Sami możemy regulować ich ilość w glebie poprzez wprowadzenie do środowiska glebowego odpowiednich preparatów zawierających nicienie owadobójcze. Należy przy tym pamiętać, że wilgotność  i temperatura gleby są niezmiernie istotne dla skuteczności działania nicieni. Innymi grupami organizmów pożytecznych są drapieżniki takie jak: pajęczaki, kosarze, błonkówki, muchówki (bzygowate), chrząszcze np. biegaczowate, powszechnie znane skorki, złotooki, ważki i biedronki - poinformowała Aleksandra Wolniewicz z WIORiN w Gorzowie Wielkopolskim.

- Wszystkie te owady czy pajęczaki są drapieżne i żywią się m.in. owadami, które w rolnictwie są szkodnikami. Jeżeli zapytamy kogoś o pożyteczne owady drapieżne to najczęściej usłyszymy o biedronkach, których w Polsce jest 76 gatunków w tym 1 gatunek inwazyjny. W świadomości rolników może występować jeszcze kruszynek, maleńka błonkówka, która jest już wykorzystywana do zwalczania jaj omacnicy prosowianki w uprawach kukurydzy.

Jak możemy pomóc owadom pożytecznym?

• zabiegi chemiczne w  uprawach wykonywać tylko w przypadkach przekroczenia progów ekonomicznej szkodliwości i o ile to możliwe ograniczyć je do pasów brzeżnych;
• stosować preparaty selektywne, jeżeli są dostępne (takie, które są toksyczne dla organizmu zwalczanego, natomiast w stosunku do innych gatunków nie działają lub działają słabo);
• zabiegi w uprawach kwitnących lub z kwitnącymi chwastami wykonywać bezwzględnie po oblocie pszczół, zabieg zakończyć w takich godzinach aby rano opryskane rośliny nie stwarzały zagrożenia dla owadów zapylających
• bezwzględnie przestrzegać  zapisów zawartych w etykiecie instrukcji stosowania ś. o. r.;
• nie opryskiwać roślin pokrytych wydzieliną mszyc -  spadzią;
• nie wykonywać zabiegów przy zbyt silnym wietrze, aby zapobiec przenoszeniu cieczy roboczej, szczególnie na sąsiednie kwitnące uprawy;
• usunąć lub zabezpieczyć ule przed wychodzeniem pszczół gdy chcemy stosować insektycyd w pobliżu pasieki (informować pszczelarzy o wykonywanych zabiegach ochrony roślin)
• pozostawiać w środowisku rolniczym miedze, zadrzewienia śródpolne, oczka wodne, które są siedliskiem bytowania wrogów naturalnych szkodników.

Foto: WIORiN w Gorzowie Wielkopolskim – Aleksandra Wolniewicz