Czy rolnik kupujący maszyny jest konsumentem czy przedsiębiorcą?

Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych, działając na wniosek Podlaskiej Izby Rolniczej, wystąpił do Ministerstwa Sprawiedliwości z postulatem wprowadzenia regulacji prawnych chroniących rolników przy zakupie maszyn i urządzeń rolniczych. 

- Obecna praktyka rynkowa oraz swoboda umów pozwalają sprzedawcom maszyn rolniczych na powszechne stosowanie zapisów o całkowitym wyłączeniu lub znacznym ograniczeniu odpowiedzialności z tytułu rękojmi - poinformowała Opolska Izba Rolnicza. - Rolnik, nabywając niezbędny i wysoce kosztowny sprzęt do produkcji rolnej, traktowany jest przez prawo jak profesjonalny przedsiębiorca, mimo że nie dysponuje podobną pozycją negocjacyjną ani zapleczem prawnym co sprzedawca.

W przypadku wystąpienia wad ukrytych, wyłączona rękojmia stanowi dla gospodarstwa ogromne ryzyko finansowe. Dlatego samorząd rolniczy wnioskował o wprowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, które uniemożliwiłyby wyłączanie rękojmi i dały rolnikom ochronę porównywalną do tej, jaka przysługuje konsumentom.

W odpowiedzi Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, Arkadiusz Myrcha, poinformował, że zagadnienie to zostało przekazane do analizy Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego. 

- Zespół pod przewodnictwem prof. Jerzego Pisulińskiego uznał jednak, że propozycja Izb Rolniczych w obecnym kształcie nie zasługuje na akceptację - poinformował wiceminister Myrcha.

Dlaczego? Jak stwierdzono, nadanie przepisom o rękojmi za maszyny rolnicze charakteru bezwzględnie obowiązującego wpłynęłoby na cały rynek – w tym na umowy zawierane wyłącznie pomiędzy profesjonalnymi firmami (np. producentem a spółką handlującą ciągnikami) lub pomiędzy samymi rolnikami indywidualnymi sprzedającymi sobie używany sprzęt. W takich przypadkach narzucanie obowiązkowej rękojmi nie ma uzasadnienia.

- Komisja zauważyła jednak, że aby skutecznie chronić interesy rolników przed skutkami wyłączania rękojmi, należałoby wprowadzić do Kodeksu cywilnego zmiany, które miałyby zastosowanie tylko i wyłącznie w przypadkach, gdy kupującym jest rolnik indywidualny - poinformowała Opolska Izba Rolnicza.

Ministerstwo podsumowuje, że pełne zrównanie statusu rolnika z konsumentem w zakresie rękojmi budzi wątpliwości prawne, a ochrona słabszej strony musi iść w parze z przejrzystością całego systemu prawa.

- Dlatego Zarząd Izby Rolniczej w Opolu zwraca się z prośbą do rolników o bardzo dokładne czytanie umów kupna maszyn przed ich podpisaniem, zwracając szczególną uwagę na zapisy dotyczące gwarancji i rękojmi - informuje samorząd rolniczy z Opolszczyzny.