Fotowoltaika dla rolnika. Co warto sprawdzić zanim w nią zainwestujesz?

Zanim zaczniesz porównywać oferty, poznaj własne zużycie energii

Dlaczego rachunki za prąd są ważniejsze niż sama powierzchnia dachu?

Fotowoltaika ma sens wtedy, gdy odpowiada na rzeczywiste potrzeby energetyczne gospodarstwa. Najważniejsze nie jest to, ile modułów fotowoltaicznych można zamontować na dachu, ale ile energii rzeczywiście potrzebuje gospodarstwo i w jaki sposób ją wykorzystuje. Dlatego przed rozpoczęciem rozmów z firmami warto przeanalizować:

• roczne zużycie energii,

• wysokość rachunków,

• sezonowość poboru energii,

• godziny największego zużycia,

• planowane zmiany w gospodarstwie.

To właśnie te informacje pozwalają ocenić, czy instalacja fotowoltaiczna będzie dobrze dopasowana do potrzeb gospodarstwa rolnego.

Jak przeanalizować zużycie energii w gospodarstwie?

W gospodarstwach rolnych profil zużycia energii bardzo często wygląda inaczej niż w domach jednorodzinnych. Duże znaczenie mają tutaj procesy produkcyjne, sezonowość pracy oraz rodzaj prowadzonej działalności. Inaczej energię wykorzystuje gospodarstwo mleczne, ferma drobiu, przechowalnia warzyw, gospodarstwo sadownicze, czy gospodarstwo korzystające z suszarni.

Aby przeanalizować zużycie energii w gospodarstwie warto sprawdzić:

• które urządzenia zużywają najwięcej energii,

• czy maszyny rolnicze pracują głównie w dzień, czy w nocy,

• czy zużycie energii jest równomierne przez cały rok,

• kiedy pojawiają się największe obciążenia.

Szczególne znaczenie mają urządzenia działające regularnie w ciągu dnia, ponieważ to właśnie wtedy instalacja fotowoltaiczna produkuje najwięcej energii. Dopiero po zrozumieniu sposobu zużywania energii można realnie ocenić, jakiej instalacji fotowoltaicznej potrzebuje gospodarstwo.

Jakie dokumenty warto przygotować przed rozmową z wykonawcą fotowoltaiki?

Dobrze przygotowany inwestor jest w stanie znacznie łatwiej ocenić jakość oferty i wychwycić uproszczenia w analizach przygotowywanych przez handlowców.

Przed rozmową z handlowcem fotowoltaiki warto przygotować:

• rachunki za energię z ostatnich 12 miesięcy,

• informacje o taryfie energetycznej,

• dane dotyczące mocy przyłączeniowej,

• informacje o planowanym rozwoju gospodarstwa,

• listę urządzeń o największym poborze energii.

Jeżeli wykonawca nie analizuje tych danych i od razu proponuje konkretną moc instalacji, warto zachować dużą ostrożność.

Nie każde gospodarstwo potrzebuje większej instalacji fotowoltaicznej

Jednym z najczęstszych błędów przy planowaniu inwestycji jest przekonanie, że większa instalacja fotowoltaiczna automatycznie oznacza większe oszczędności. Jednak w praktyce nie zawsze tak jest.

Czym jest autokonsumpcja i dlaczego ma tak duże znaczenie?

Obecne systemy rozliczania energii sprawiają, że szczególne znaczenie ma tzw. autokonsumpcja, czyli zużywanie energii w momencie jej produkcji. Najbardziej opłacalna jest energia, którą gospodarstwo wykorzystuje na bieżąco, bez konieczności oddawania jej do sieci i późniejszego odkupywania. To właśnie dlatego dwa gospodarstwa o podobnym rocznym zużyciu energii mogą osiągać zupełnie inne efekty ekonomiczne z identycznej instalacji fotowoltaicznej.

Jeżeli gospodarstwo zużywa dużo energii w ciągu dnia, np. do pracy wentylacji, chłodni czy systemów produkcyjnych - większa część energii z paneli zostanie wykorzystana bezpośrednio. Taki model zwykle sprzyja opłacalności instalacji. Jeżeli jednak większość zużycia przypada na godziny wieczorne lub nocne, znaczenie autokonsumpcji maleje, a inwestycja w fotowoltaikę wymaga dokładniejszej analizy.

Dobrze zaprojektowana instalacja fotowoltaiczna nie zawsze dąży do pokrycia 100% zapotrzebowania gospodarstwa. Czasem rozsądniejszym rozwiązaniem jest mniejsza instalacja fotowoltaiczna, która będzie lepiej odpowiadała rzeczywistemu profilowi zużycia energii.

Warto zachować ostrożność wobec ofert przygotowywanych wyłącznie pod maksymalną możliwą moc lub pod wysokość dostępnej dotacji. Instalacja powinna wynikać przede wszystkim z potrzeb gospodarstwa, a nie z samej dostępnej powierzchni czy chwilowych programów wsparcia.

Kiedy warto myśleć o magazynie energii?

W ostatnich latach magazyny energii stały się jednym z najczęściej promowanych dodatków do instalacji fotowoltaicznych.

Magazyn energii może pomóc zwiększyć wykorzystanie energii produkowanej przez instalację fotowoltaiczną. Energia niewykorzystana w ciągu dnia może zostać zmagazynowana i zużyta później, np. wieczorem lub w nocy. Nie oznacza to jednak, że każde gospodarstwo automatycznie skorzysta na takim rozwiązaniu.

Przed podjęciem decyzji o wyposażeniu instalacji fotowoltaicznej o magazyn energii warto przeanalizować:

• kiedy gospodarstwo zużywa najwięcej energii,

• jak duże są różnice między zużyciem dziennym i nocnym,

• czy występują problemy z jakością lub stabilnością sieci,

• czy planowana jest dalsza automatyzacja gospodarstwa.

W niektórych przypadkach magazyn energii może poprawić bezpieczeństwo energetyczne gospodarstwa lub zwiększyć wykorzystanie własnej energii. W innych jego koszt może być trudny do uzasadnienia ekonomicznie. Dlatego magazyn energii warto traktować jako element wymagający osobnej analizy, a nie jako obowiązkowy dodatek do każdej instalacji fotowoltaicznej.

Dach czy grunt? Jak ocenić możliwości montażu instalacji fotowoltaicznej?

W gospodarstwach rolnych instalacje fotowoltaiczne najczęściej montowane są na dachach budynków gospodarczych lub na konstrukcjach gruntowych. Oba rozwiązania mają swoje zalety, jak i wady.

W przypadku montażu dachowego bardzo ważny jest stan techniczny budynku. Instalacja fotowoltaiczna to inwestycja planowana na wiele lat, dlatego montaż na dachu wymagającym remontu może w przyszłości generować dodatkowe koszty i komplikacje.

Przed inwestycją w instalację fotowoltaiczną warto sprawdzić:

• stan konstrukcji dachu i pokrycia,

• możliwość bezpiecznego montażu,

• orientację budynku względem stron świata,

• obecność zacienienia przez drzewa, silosy, kominy wentylacyjne czy sąsiednie budynki.

W niektórych gospodarstwach lepszym rozwiązaniem może okazać się instalacja gruntowa. Pozwala ona często łatwiej ustawić moduły pod optymalnym kątem, uprościć serwis, rozbudować instalację w przyszłości, jak i uniknąć problemów związanych ze stanem dachu. Wymaga ona jednak odpowiedniej ilości miejsca, uwzględnienia lokalnych warunków terenowych oraz dodatkowej infrastruktury montażowej.

Najważniejsze jest więc nie samo miejsce montażu instalacji fotowoltaicznej, lecz jego dopasowanie do specyfiki danego gospodarstwa.

Jak czytać oferty firm fotowoltaicznych i nie dać się złapać na marketing?

Dla wielu rolników pierwszym kontaktem z branżą fotowoltaiczną jest rozmowa z handlowcem. To właśnie wtedy najczęściej pojawiają się prognozy oszczędności, propozycje mocy instalacji czy zapewnienia o „szybkim zwrocie”.

Warto jednak pamiętać, że dobra oferta nie powinna opierać się wyłącznie na atrakcyjnych hasłach marketingowych. Rzetelny wykonawca powinien przede wszystkim:

• przeanalizować zużycie energii,

• zapytać o sposób działania gospodarstwa,

• sprawdzić warunki techniczne,

• omówić ograniczenia i potencjalne ryzyka,

• wyjaśnić przyjęte założenia.

Jeżeli rozmowa od początku sprowadza się wyłącznie do ceny lub liczby paneli fotowoltaicznych, warto zachować ostrożność.

Dlaczego warto porównywać kilka ofert?

Zawsze dobrą praktyką jest porównanie kilku ofert przygotowanych przez różne firmy. Pozwala to zauważyć, że nawet przy podobnej mocy instalacji wykonawcy mogą proponować zupełnie inne rozwiązania i przyjmować odmienne założenia dotyczące produkcji energii czy opłacalności inwestycji.

Dwie instalacje o podobnej mocy mogą zostać zaprojektowane w zupełnie inny sposób. Różnice mogą dotyczyć, np.:

• założeń dotyczących produkcji energii,

• sposobu doboru mocy,

• jakości komponentów,

• zakresu projektu,

• warunków serwisowych.

   

Na co zwrócić uwagę poza samą ceną?

Podczas analizy ofert warto zwrócić uwagę nie tylko na koszt samej instalacji PV, ale również na:

• zakres projektu,

• sposób wykonania audytu,

• warunki gwarancji,

• dostępność serwisu,

• doświadczenie i opinie firmy,

• sposób monitorowania pracy instalacji,

• jakość dokumentacji technicznej.

Sygnały ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę podczas rozmowy z handlowcem

W branży fotowoltaicznej nadal bardzo często można spotkać oferty oparte bardziej na sprzedaży niż na rzeczywistej analizie potrzeb inwestora. Sygnałem ostrzegawczym powinny być między innymi:

• presja na szybką decyzję,

• obietnice „zerowych rachunków” za energię,

• brak analizy zużycia energii,

• ignorowanie stanu technicznego budynków,

• unikanie odpowiedzi na pytania o serwis i gwarancję,

• przedstawianie wyłącznie optymistycznych scenariuszy.

Jakie pytania warto zadać przed podpisaniem umowy o wykonanie instalacji fotowoltaicznej?

Dobrze przygotowany inwestor nie musi znać wszystkich technicznych szczegółów instalacji. Powinien jednak wiedzieć, jakie pytania zadać przed podjęciem decyzji. Warto zapytać między innymi:

1. Na podstawie jakich danych oszacowano produkcję energii - jakie dane zostały wykorzystane, czy uwzględniono lokalne warunki i zacienienie?

2. Jakie założenia przyjęto w analizie opłacalności?

3. Jak będzie wyglądał serwis po montażu instalacji?

4. Jak wygląda procedura zgłaszania awarii - jaki jest czas reakcji oraz kto odpowiada za gwarancję?

5. Jakie elementy instalacji mogą wymagać wymiany w przyszłości?

6. Czy uwzględniono możliwości rozbudowy gospodarstwa w przypadku zwiększonego zapotrzebowania na energię?

7. Jakie ograniczenia może mieć lokalna sieć energetyczna?

8. Jak będzie wyglądał monitoring pracy instalacji?

Istotne jest również to, czy wykonawca potrafi jasno wyjaśnić działanie systemu oraz odpowiedzieć na pytania dotyczące ryzyk i ograniczeń. Jeżeli rozmowa opiera się wyłącznie na zapewnieniach o wysokich oszczędnościach, warto podejść do takiej oferty z dystansem.

O czym często dowiadujemy się dopiero po montażu instalacji fotowoltaicznej?

Wiele kwestii związanych z eksploatacją instalacji fotowoltaicznej pojawia się dopiero po jej uruchomieniu. Jednak część z nich warto omówić jeszcze przed podpisaniem umowy.

Rzeczywisty uzysk energii może różnić się od prognoz

Jednym z najczęstszych zaskoczeń są różnice między teoretycznym a rzeczywistym uzyskiem energii. Produkcja energii zależy od wielu czynników, m.in.: warunków pogodowych, temperatury, zacienienia, zabrudzeń, czy sposobu użytkowania instalacji. Dlatego prognozy produkcji energii zawsze mają charakter szacunkowy, a nie gwarantowany i mogą się różnić.

Stan sieci energetycznej wpływa na efektywność

W niektórych gospodarstwach problemem mogą okazać się również ograniczenia lokalnej sieci energetycznej. Zdarza się, że sieć nie jest przygotowana na dużą liczbę mikroinstalacji, co może wpływać na ograniczoną pracę falownika, okresowe wyłączanie instalacji i ograniczanie produkcji energii, a także problemy z jej oddawaniem do sieci. Dlatego przed inwestycją warto upewnić się, czy wykonawca analizował również warunki przyłączeniowe.

Instalacja fotowoltaiczna wymaga monitorowania i kontroli

Wielu inwestorów zakłada, że instalacja fotowoltaiczna po uruchomieniu będzie działała całkowicie bezobsługowo. Tymczasem regularny monitoring pozwala szybciej wykrywać:

• spadki wydajności,

• problemy z falownikiem,

• błędy pracy instalacji,

• wpływ zabrudzeń lub zacienienia.

Kiedy fotowoltaika rzeczywiście ma sens w gospodarstwie rolnym?

Nie istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie, czy fotowoltaika opłaca się każdemu rolnikowi. Największe znaczenie ma dopasowanie instalacji do sposobu funkcjonowania konkretnego gospodarstwa.

Inwestycja w fotowoltaikę zwykle jest łatwiejsza do uzasadnienia tam, gdzie:

• gospodarstwo ma wysokie i przewidywalne zużycie energii,

• duża część energii wykorzystywana jest w ciągu dnia,

• budynki są w dobrym stanie technicznym,

• planowany jest dalszy rozwój produkcji,

• istnieją odpowiednie warunki montażowe.

Większą ostrożność warto natomiast zachować wtedy, gdy:

• dach wymaga remontu (w przypadku instalacji PV na dachu)

• zużycie energii jest niewielkie lub bardzo nieregularne,

• gospodarstwo ma ograniczenia przyłączeniowe,

• inwestycja ma być realizowana bez wcześniejszej analizy potrzeb energetycznych.

Najważniejsze jest jednak to, aby decyzja o inwestycji nie wynikała wyłącznie z reklamy, chwilowej popularności technologii czy presji sprzedażowej. Fotowoltaika powinna być elementem świadomie zaplanowanego zarządzania kosztami energii w gospodarstwie. Im lepiej rolnik rozumie mechanizmy działania instalacji fotowoltaicznej, tym łatwiej oddzielić rzetelną analizę od marketingowych obietnic.

Partnerem artykułu jest:

Hurtownia fotowoltaiki SWATT 

ul. 1 Maja 7E,

47-400 Racibórz

Tel. 882 431 730

Www: https://swatt.pl/pl/

Fot. Tytułowa wygenerowana przy pomocy Ai.

artykuł sponsorowany