Po bukszpanach zagrożone są jałowce? Czy grozi nam inwazja dumka?

- Kilka lat temu w Polsce stwierdzono pojawienie się  ciepłolubnego, pięknie ubarwionego chrząszcza z rodziny bogatkowatych (Buprestidae) — dumka jałowcowego (Lamprodila festiva) - poinformował Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu. - Larwy tego gatunku rozwijają się pod korą krzewów i drzew z rodziny cyprysowatych (Cupressaceae): żywotników, cyprysików oraz jałowców. Zasiedlenie rośliny zwykle kończy się szybkim jej zamarciem. 

Owad ten pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego skąd zaczął się rozprzestrzeniać w kierunku północnym, a od 2019 roku znany jest też z Polski. Występowanie tego ekspansywnego chrząszcza zostało wykryte na Podkarpaciu w 2025 roku. 

- Właścicieli posesji zaniepokoił wygląd żywotników i krzewów jałowca rosnących przed budynkami. Zauważalnie pogarszał się ich stan – zasychały i zamierały - poinformowała Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa. - W wyniku oględzin przeprowadzonych przez pracowników Oddziału Centralnego Laboratorium GIORiN w Rzeszowie, stwierdzono silne uszkodzenia pni i gałęzi spowodowane przez owady. Na powierzchni tych organów były zauważalne niewielkie soczewkowate otworki wylotowe chrząszczy oraz pionowe pęknięcia kory. 

Po jej zdjęciu uwidoczniły się serpentynowate, kręte korytarze, w których znajdowały się wydłużone, biało zabarwione larwy, poczwarki oraz młode, świeżo wybarwione postaci dorosłe.

- Dorosłe chrząszcze dumka jałowcowego charakteryzują się typowym dla bogatkowatych kształtem ciała, osiągają długość ok. 6–10 mm i są efektownie ubarwione: metalicznie zielono z kilkunastoma, wyraźnymi, niebieskimi plamami po stronie grzbietowej - informuje PIORiN.

Dumek jałowcowy stanowi w Polsce potencjalne zagrożenie dla nasadzeń i naturalnych stanowisk roślin żywicielskich (w tym jałowców, cyprysów, cyprysików, żywotników). Wstępne obserwacje wskazują, że niektóre odmiany roślin z rodziny cyprysowatych są mniej, bądź bardziej narażone na zasiedlenie przez owady. Jak poinformował PIORiN, najskuteczniejszą metodą zwalczania dumka jałowcowego jest wycinanie i niszczenie zasiedlonych roślin, najlepiej przed wylotem dorosłych chrząszczy, które są spotykane w okresie od maja do sierpnia. Kluczowe znaczenie ma również profilaktyka, polegająca na regularnej lustracji miejsc zagrożonych wystąpieniem szkodnika, co pozwala na jego wczesne wykrycie i ograniczenie szkodliwości.

źródło: PIORiN.gov.pl