KalendarzRolników.pl
PARTNERZY PORTALU
  • ODR Bratoszewice
  • Partner serwisu Krajowa Rada Izb Rolniczych
  • Partner serwisu Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

WYSZUKIWARKA

O czym szumią zboża?

Opublikowano 23.05.2026 r.
przez Redakcja KalendarzRolnikow.pl
Czy rośliny się porozumiewają między sobą? Okazuje się, że tak. Mówią więcej niż moglibyśmy się spodziewać, potrafią się razem bronić, potrafią też wspólnie działać dla ich dobra. Niemożliwe? A jednak.

Rośliny komunikują się na kilka różnych sposobów — chemicznych, elektrycznych i mechanicznych — które można opisać jako przesyłanie sygnałów (fal informacji) między komórkami i organizmami. 

Najczęstsza - według prowadzonych w tej sprawie badań - jest komunikacja chemiczna. Związki zwane fitohormonami (hormony roślinne) takie jak auksyny, jasmoniany, etylen, salicylan przemieszczają się wewnątrz rośliny i zmieniają wzrost albo reakcję na stres. Lotne związki organiczne czyli tak zwane VOC powodują, że uszkodzona roślina uwalnia lotne chemikalia, które ostrzegają sąsiadów — powodują u nich wzmocnienie obrony przeciw szkodnikom lub patogenom.

Jak to wygląda w praktyce? Gdy na jednej z roślin żeruje gąsienica  to roślina wydziela odpowiednie związki chemiczne, które dają znać sąsiednim roślinom, że jest problem. Wtedy pobliskie rośliny preparują toksyny (żeby zaszkodzić drapieżnikowi) lub związki przyciągające drapieżniki gąsienic.

Szczególnym sposobem komunikacji jest tak zwana sieć mikoryzowa i wymiana chemikaliów przez grzyby „wood wide web” czyli grzybowa sieć WWW. W praktyce oznacza to, że grzyby mikoryzowe tworzą sieć strzępek łączących korzenie różnych roślin, umożliwiając wymianę cukrów, składników mineralnych i sygnałów chemicznych.

Poprzez tę sieć rośliny mogą przekazywać ostrzeżenia przed patogenami lub nawet przesyłać zasoby z silniejszych osobników do słabszych (np. sadzonki w cieniu). 

Ale to nie wszystko. Istnieje także komunikacja ,,elektryczna'' - rośliny generują sygnały elektryczne, które przemieszczają się w tkankach , wywołując szybkie reakcje obronne lub zamykanie np. liści u mącznika czy muchołówki.

To właśnie „fale” w sensie zmian elektrycznych; są niewidzialne i szybkie, przekazują informację na krótsze odległości wewnątrz rośliny.
Nad tym, jak komunikują się ze sobą rośliny prowadzonych jest wiele badań. Choć wiemy, że przekazują sobie informacje o zagrożeniach i o ich dobrostanie, to jednak nie wiemy o czym jeszcze rozmawiają. Warto jednak wiedzieć, że gdy wchodzimy do lasu lub przechodzimy przez łąkę cały ekosystem wie, gdzie jesteśmy i co robimy. O czym szumią zboża? - prawdopodobnie wiedzą o obecności szkodników szybciej, niż my nawet z najlepszym systemem monitorowania uprawy.
 

kontakt1.jpg Redakcja KalendarzRolnikow.pl
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj