Ziemniaki: jemy za mało, sadzimy za dużo

Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych zaapelował o Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o  zbadanie przejrzystości łańcucha dostaw i monitorowanie poziomu marż handlowych w sektorze ziemniaka skrobiowego. Tu także problemów nie brakuje, a lepszą skrobię ziemniaczaną wypiera z rynku tańsza skrobia zbożowa.

UOKiK jednak nie dopatrzył się problemów w przejrzystości transakcji ziemniakami. Urząd wyjaśnił, że jego rolą jest ochrona konkurencji, a nie odgórne regulowanie cen czy marż. 

Przeprowadzona przez UOKiK analiza rynku z lat 2025–2026 wykazała, że silne spadki cen w skupach były wynikiem obiektywnych czynników popytowo-podażowych. 

- Główną przyczyną trudnej sytuacji rolników okazał się ogromny urodzaj i wzrost zbiorów w Polsce o ponad 18%, przy jednoczesnym wieloletnim spadku spożycia ziemniaków w gospodarstwach domowych - poinformował Tomasz Chrósny, prezes UOKiK. - Dane statystyczne nie potwierdziły hipotezy o celowym zawyżaniu marż przez pośredników, ponieważ spadki cen odnotowano na każdym etapie łańcucha dostaw, w tym na giełdach hurtowych i w sklepach detalicznych. 

Urząd zwrócił uwagę, że sytuację producentów pogarszają rosnące koszty produkcji, obejmujące głównie zakup sadzeniaków, nawozów, paliwa oraz nakłady na sortowanie i pakowanie. Jako skuteczne rozwiązanie poprawiające pozycję negocjacyjną rolników wskazano działanie w ramach sformalizowanych grup i organizacji producenckich. 

Obniża się także zużycie ziemniaków na pasze - dodaje prezes UOKiK. - W 2011 roku sięgało ono 2,7 miliona ton, a w 2024 roku oszacowano je na 1,13 miliona ton. Niewielkie tendencje wzrostowe obserwuje się jedynie w przypadku produkcji frytek i chipsów, ale uprawa ziemniaków na cele przemysłowe wymaga odpowiednich odmian i technologii, jest prowadzona przez wyspecjalizowane plantacje, często w oparciu o umowy kontraktacyjne.

Trudno się dziwić rolnikom, że przy niskiej opłacalności produkcji roślinnej decydują się na uprawę takich gatunków, które w ostatnich latach ,,dobrze płaciły''. Jednak ostatni sezon ziemniaczany pokazuje, że w rolnictwie powinno być tak, jak w gospodarce - najpierw rozeznanie rynku, a potem produkcja.