Unijna strategia rozwoju produkcji zwierzęcej

- Obecnie w Europie chów zwierząt gospodarskich  odpowiada za około 40 % wartości dodanej unijnego rolnictwa i generuje roczne obroty w wysokości 400 mld EUR. Wywiera on istotny wpływ społeczny i terytorialny: daje zatrudnienie około 7 mln osób oraz jest prowadzony w 4 mln gospodarstw rozmieszczonych w całej Europie, często na obszarach o ograniczonych  możliwościach prowadzenia innej działalności gospodarczej - czytamy w strategii. - Od pastwisk alpejskich po wschodnie regiony przygraniczne, od obszarów arktycznych po południowe dehesas, najbardziej oddalone regiony UE i wyspy Morza Śródziemnego – to właśnie chów zwierząt gospodarskich pozwala obszarom wiejskim Europy przetrwać.

Dzięki swojej zasadniczej roli w zatrzymywaniu ludności na obszarach wiejskich i utrzymywaniu ich witalności gospodarczej wnosi on istotny wkład w osiąganie celów UE w zakresie bezpieczeństwa i gotowości. 

Podkreślono, że aby zapewnić długoterminową rentowność unijnego sektora produkcji zwierzęcej, potrzebna jest strategia, która pozwoli:
− dążyć do utworzenia odpornego systemu produkcji zwierzęcej, który wytrzymuje sytuacje kryzysowe i jest lepiej dostosowany do stresu klimatycznego;
− wzmocnić jej konkurencyjność na szczeblu unijnym i światowym,
− uodpornić sektor na przyszłe wyzwania dzięki poprawie standardów dobrostanu zwierząt i minimalizacji jego śladu klimatycznego i środowiskowego;
− sprawić, aby systemy produkcji zwierzęcej nadal odpowiadały niepowtarzalnym cechom poszczególnych regionów, podtrzymywały gospodarki i tradycje wiejskie w całej Europie oraz nadal przyczyniały się do utrzymania ich bogatej różnorodności biologicznej;
− wspierać doskonałość w produkcji zwierzęcej jako odrębne europejskie podejście do chowu zwierząt gospodarskich, które jest powszechnie uznawane i cenione przez konsumentów, zwłaszcza jeśli chodzi o dobrostan zwierząt.

Co ciekawe, w dużej mierze komisarze zauważają to, o czym my piszemy od dawna. W strategii poinformowano bowiem, że głównym wyzwaniem jest rentowność. Wysokie koszty nakładów, niestabilność rynku oraz narażenie na wahania cen pasz i energii nadal ograniczają marże.

Jednocześnie przestrzeganie wysokich norm UE niezbędnych do ochrony dobrostanu zwierząt, bezpieczeństwa żywności, klimatu i środowiska może generować koszty produkcji, które nie zawsze znajdują odzwierciedlenie w cenach rynkowych. Wyzwaniem dla rolników jest również mała siła przetargowa wobec nabywców.

Podkreślono także, że Unia w 2040 r. musi być miejscem, w którym zrównoważony chów zwierząt gospodarskich nie tylko przetrwa, ale będzie miał warunki do rozwoju. Sektor ten musi być wspierany przez spójne ramy polityki, które są proste, przewidywalne i uwzględniają realia prowadzenia działalności rolniczej. 

Pierwszym priorytetem jest ulepszenie ram zarządzania ryzykiem. Rolnicy zajmujący się produkcją zwierzęcą potrzebują lepszego dostępu do finansowania, ubezpieczeń, reasekuracji, funduszy wspólnego inwestowania i narzędzi stabilizacji dochodów, które odzwierciedlają specyficzne rodzaje ryzyka dla tego sektora, w tym zjawiska klimatyczne, zakłócenia rynku i choroby zwierząt. 

Drugim priorytetem jest lepsze zapobieganie chorobom i reagowanie na przypadki ich wystąpienia. Choroby zwierząt, w tym choroby odzwierzęce, pozostają jednymi z najpoważniejszych zagrożeń dla odporności zwierząt gospodarskich i różnorodności biologicznej, a potencjalnie także dla zdrowia ludzi. 

Trzecim priorytetem jest zwiększenie inwestycji w przystosowanie się do zmiany klimatu i jej łagodzenie oraz innowacje. 

Jak to zrobić? Komisja podaje możliwe przykłady:
•    • instalacja paneli fotowoltaicznych w gospodarstwach oraz wspólnej biogazowni
•    wykorzystującej obornik, co ogranicza zależność od zewnętrznych źródeł energii i nawozów;
•    • budowa systemu magazynowania i recyklingu wody, aby radzić sobie z suszami i falami upałów;
•    • przystąpienie do funduszu wspólnego inwestowania i programu ubezpieczeń klimatycznych objętych wsparciem w ramach strategii politycznych państw członkowskich w celu stabilizacji dochodów podczas ekstremalnych zdarzeń pogodowych.

Komisja obiecuje także, że oprócz finansowania kluczowe znaczenie będzie mieć stworzenie stabilnych, przewidywalnych i przejrzystych ram prawnych, które umożliwią długoterminowe planowanie i inwestowanie. Zwiększy to zaufanie inwestorów i ułatwi podejmowanie decyzji inwestycyjnych, których efekty często widoczne są dopiero po wielu latach. 

Jeśli za obietnicami pójdą czyny, to jest nadzieja na wzmocnienie finansowe gospodarstw hodowlanych. Na razie dokument trafi pod obrady Parlamentu Europejskiego.