Działalność nierejestrowana – nowe zasady

Działalność nierejestrowana (nazywana również nieewidencjonowaną) pozwala osobom fizycznym prowadzić drobną działalność zarobkową bez wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Oznacza to mniej formalności, brak obowiązku opłacania składek ZUS z tego tytułu oraz uproszczone rozliczenia podatkowe. Z rozwiązania mogą korzystać osoby, które w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej oraz nie przekraczają ustawowego limitu przychodów.

Do końca 2025 roku limit przychodów był liczony miesięcznie i wynosił 75% minimalnego wynagrodzenia. Od 1 stycznia 2026 roku wprowadzono znacznie bardziej elastyczne rozwiązanie – limit liczony jest kwartalnie. 

Obecnie przychód z działalności nierejestrowanej nie może przekroczyć w danym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Przy minimalnym wynagrodzeniu wynoszącym 4 806 zł oznacza to limit 10 813,50 zł na kwartał. Jest to bardziej elastyczne, można zarobić większą kwotę w jednym miesiącu, o ile łączny przychód z całego kwartału nie przekroczy ustawowego progu. Obowiązuje zasada narastająca, przychód jest sumowany i weryfikowany na bieżąco w każdym kwartale osobno. Na przykład jeśli w styczniu przychód wyniesie 6 000 zł, w lutym 2 500 zł, a w marcu 1 500 zł, to razem daje 10 000 zł. Mimo że w styczniu samodzielnie przekroczony zostałby dotychczasowy miesięczny próg, w skali kwartału mieści się on w dopuszczalnym limicie.

Nowe zasady dają znacznie większą swobodę osobom dorabiającym „na boku”. Do tej pory przekroczenie miesięcznego limitu nawet o kilka złotych mogło wymuszać założenie działalności gospodarczej. Nowe przepisy są szczególnie korzystne dla osób osiągających nieregularne dochody, np. rękodzielników, twórców internetowych czy osób prowadzących sezonową sprzedaż produktów lokalnych.

Choć działalność nierejestrowana nie wymaga rejestracji firmy, osoba ją prowadząca nadal musi:
- prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży,
- wystawiać rachunki lub faktury na żądanie klienta,
- przestrzegać praw konsumenta,
- rozliczyć osiągnięte przychody w rocznym zeznaniu podatkowym PIT.

Warto pamiętać, że przekroczenie ustawowego limitu kwartalnego oznacza konieczność zarejestrowania działalności gospodarczej. Działalność staje się działalnością gospodarczą z mocy prawa. W ciągu 7 dni od dnia przekroczenia limitu należy złożyć wniosek o rejestrację firmy w CEIDG. 
Działalność nierejestrowana sprawdza się przede wszystkim w przypadku osób, które chcą przetestować pomysł na biznes lub dorobić do domowego budżetu. 

Mogą z niej korzystać między innymi:
- twórcy rękodzieła,
- osoby sprzedające własne wyroby,
- korepetytorzy,
- freelancerzy wykonujący drobne zlecenia,
- mieszkańcy wsi oferujący okazjonalne usługi sąsiedzkie.

Zmiany wprowadzone od 2026 roku sprawiają, że działalność nierejestrowana staje się jeszcze bardziej atrakcyjną formą legalnego dorabiania. Kwartalny limit przychodów daje większą swobodę osobom osiągającym dochody nieregularnie i sezonowo. Dla wielu mieszkańców terenów wiejskich może być to pierwszy krok do rozwinięcia własnego biznesu bez konieczności ponoszenia kosztów związanych z prowadzeniem firmy. 

Aleksandra Erdmańska, KPODR

Fot. W. Lisiecki
Opracowano na podstawie:
– Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (art. 5),
– Informacje o zmianach w działalności nierejestrowanej obowiązujących od 1 stycznia 2026 r.,
– http/:Portal Zielona Linia – informacje o działalności nierejestrowanej i nowych zasadach rozliczania limitu przychodów,
– https://www.firmino.pl/dzialalnosc-nierejestrowana/dzialalnosc-nierejestrowana-nowe-zasady-od-2026,
– https://www.biznes.gov.pl/pl/portal.