Zadbaj o ściernisko i zatrzymaj wodę w glebie

Wilgoć ta może być jednak szybko utracona, dlatego pierwsze uprawki powinny być wykonywane najszybciej, jak to możliwe. Ograniczenie parowania wody osiągamy poprzez przerwanie utworzonych w ciągu całego sezonu wegetacyjnego kapilar i pęknięć oraz zachowanie na powierzchni gleby maksymalnej ilości resztek pożniwnych.

Do wykonania uprawy pożniwnej można wykorzystać kilka rodzajów narzędzi. Niezależnie od tego, czy zdecydujemy się na bronę talerzową, czy kultywator, decydujące jest, aby nasiona samosiewów i chwastów dobrze wymieszać z glebą i powierzchnię pola docisnąć. Wciąż mało popularną praktyką jest wałowanie przedsiewne. Jego skuteczność zależy jednak od zasobności gleby w wodę – korzystne efekty można uzyskać jedynie wtedy, gdy zachowała ona odpowiednią wilgotność. Zabieg ten pozwala rozbić grudki, wyrównać powierzchnię gleby i zachować jednakową głębokość siewu.

Płytka uprawa jest wystarczająca do tego, by wzruszyć wierzchnią warstwę pola, jednak wysoki stosunek resztek pożniwnych do gleby powoduje, że większość materii organicznej zostaje na powierzchni. Poza tym osypane nasiona samosiewów i chwastów nie przechodzą w uśpienie. Gleba powinna być obowiązkowo zagęszczona za pomocą wału wgłębnego. Ogranicza to wnikanie powietrza i wyciąganie wilgoci.

Sytuacja wygląda nieco inaczej przy małej wilgotności gleby. Choć ostatnio mamy do czynienia ze zbyt suchą ziemią po żniwach, to jednak w przypadku zbyt dużego uwilgotnienia musimy liczyć się z powstawaniem kolein na polu.

Z uprawą ścierniska należy poczekać do pojawienia się odpowiednich warunków wilgotnościowych, w przeciwnym razie ziemia będzie kleić się do elementów maszyny, powstanie zaskorupienie, a glebie nie nadamy odpowiedniej struktury. W systemie orki uproszczonej zaleca się wykonanie drugiej uprawy ścierniska po dwóch tygodniach. Zabieg ma na celu wymieszanie resztek pożniwnych, dzięki czemu pod skibą nie tworzy się słomiana mata. Najlepiej czynność tę wykonywać przy ograniczonym nasłonecznieniu i przed spodziewanym okresem wilgotniejszym.

W przeciwnym razie głębsze wymieszanie spowoduje utratę wody. Głębokość pracy narzędzi podczas niszczenia pozostałości roślinnych jest uzależniona od ich ilości.

Pomiędzy posiadaczami kultywatorów i bron talerzowych toczą się dyskusje, która z maszyn jest lepsza do uprawy pożniwnej. Tak naprawdę najlepiej mieć oba te sprzęty, ale zdarza się to rzadko. Talerzówki świetnie sprawdzają się na ścierniskach, gdzie słoma jest dobrze rozdrobniona, a na polu nie zalegają jej skupiska. Jeśli do płytkiej uprawy wykorzystujemy bronę talerzową, niewątpliwie jej zaletą jest szybkość pracy i duża wydajność.

Nieco inaczej wygląda zabieg w systemie strip-till.

Redlice siewne odsuwają resztki roślin do środka międzyrzędzi, pozostawiając podłoże siewne bez pozostałości roślinnych. Stwarza to dobre warunki do wschodów, ponieważ nasiona mają bezpośredni kontakt ze świeżo spulchnioną glebą. Żeby uzyskać taki efekt, wymieszanie resztek musi być przeprowadzone płytko.

Głębokie ich mieszanie, gdy słoma nie jest zebrana, powoduje, że wschody są utrudnione.

Rozluźnienie warstwy podpłużnej można również uzyskać poprzez siew międzyplonów. Mimo licznych zalet tej metody, jej stosowanie nie zawsze jest uzasadnione. Jeżeli od zbioru do siewu rośliny następczej pozostaje mniej niż 50 dni, międzyplon może nie przynieść oczekiwanych korzyści, a dodatkowo zwiększyć ryzyko przesuszenia stanowiska przeznaczonego pod rośliny ozime. Oprócz efektu spulchnienia gleby istotne jest również ponowne jej zagęszczenie. Powszechne stało się korzystanie do tego celu z agregatów uprawowych, które mają w wyposażeniu części spulchniające i ugniatające. W suchych warunkach prace te dobrze jest wykonywać wieczorną lub nocną porą.

Izabela Olszewska
PZDR Sieradz