KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?

Partnerzy portalu

Partner serwisu Województwo Podlaskie
Partner serwisu Anwil Grupa Orlen
Partner serwisu Polski Cukier
Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie
Krajowa Rada Izb Rolniczych
KRAJOWY OŚRODEK WSPARCIA ROLNICTWA
23 lipca 2020

Ta choroba zabija pszczoły. Czym jest zgnilec amerykański?

Pod koniec roku 2018 pojawiły się dwa ogniska, w tym roku stwierdzono występowanie dwóch nowych i jedno podejrzenie wystąpienia zgnilca amerykańskiego w powiecie milickim. Zgnilec amerykański pszczół (inaczej zgnilec złośliwy) jest chorobą wywoływaną przez bakterię Paenibacillus larvae. Choroba atakuje czerw.

Zarodniki zgnilca są niezwykle trwałe, odporne zarówno na niskie, jak i wysokie temperatury oraz na działanie wielu środków chemicznych. Choroba jest groźna i zwalczana z urzędu przez służby weterynaryjne.

Zgnilec amerykański jest jedyną chorobą pszczół podlegającą w Polsce obowiązkowi zwalczania na mocy ustawy z dnia 24 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. Z 2004 r. Nr 69, poz. 625.). Jeśli istnieje podejrzenie wystąpienia tej choroby w pasiece, pszczelarz ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia o tym Powiatowego Lekarza Weterynarii,wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 11 lipca 2016 r. w sprawie zwalczania zgnilca amerykańskiego pszczół określa:

  • sposób i tryb postępowania przy wykrywaniu izapobieganiu rozwojowi, podejrzeniu, stwierdzeniu choroby, wygaszeniu ogniska choroby,
  • środki stosowane przy zwalczaniu choroby,
  • rodzaj próbek pobieranych do badań diagnostycznych oraz sposób ich pobierania iwysyłania, sposób przeprowadzenia oczyszczania i odkażania.

Jak stolarski klej

Okres rozwijania się choroby w rodzinie wynosi 45 dni. Po tym czasie można zaobserwować pierwsze objawy choroby. Plastry z czerwiem mają zwykle niejednolity wygląd. Występują w nich zarówno zdrowe, zasklepione komórki z czerwiem, jak i puste komórki oraz komórki zawierające zakażone larwy. Porażona larwa zamiera w czasie 4 dni. Początkowo gnijąca larwa ma barwę kremowo-brązową, a w końcu ciemnobrązową. Końcowym objawem choroby jest brązowa, mazista konsystencja zamarłego w komórkach czerwiu. Jeśli w ulu znajduje się dużo zamarłego czerwiu, po otwarciu można wyczuć charakterystyczny zapach kleju stolarskiego.

Nasilenie w lipcu i sierpniu

W czasie wyjmowania zgniłej larwy z komórki za pomocą zapałki lub wykałaczki tworzy się kilkucentymetrowa, nitkowata, ciągliwa masa, a na dnie komórki pozostaje zasuszony strupek.

Choroba może występować od wiosny dojesieni, jednak jej największe nasilenie obserwujemy latem, w lipcu i sierpniu. Kiedy silniejsze rodziny zaczynają rabować te słabe, naskutek rabunku dochodzi do masowego zakażenia całych pasiek.

Stare plastry i szukanie pożytków

Rozwojowi choroby sprzyja brak odpowiedniej higieny w ulach ‒ niewymienianie starych plastrów na nowe, składowanie starych ramek przez długi czas czy używanie zanieczyszczonego sprzętu. Inną przyczyną są wędrówki pszczół na obszary, na których występuje zgnilec, zwłaszcza w okresach występowania słabych pożytków. Aby zapobiegać chorobie, nie kupujmy pszczół, sprzętu pasiecznego, miodu oraz wosku z nieznanego źródła.

Likwidacja, przesiedlenie, dezynfekcja

W przypadku stwierdzenia występowania przetrwalników w pasiece, Powiatowy Lekarz Weterynarii dokonuje przeglądu rodzin pszczelich. W przypadku podejrzenia wystąpienia choroby niezwłocznie przeprowadza dochodzenie epizootyczne i pobiera próbki do badań laboratoryjnych. W zależności od wyniku badań oraz wystąpienia, bądź braku objawów chorobowych, nakazuje likwidację chorych rodzin pszczelich lub ich przesiedlenie, dezynfekcję uli i sprzętu używanego w pasiece oraz określa postępowanie z produktami pszczelimi znajdującymi się w pasiece.

W związku ze sposobem przenoszenia się choroby, Powiatowy Lekarz Weterynarii wyznacza obszar zapowietrzony, na którym (na mocy aktu prawa miejscowego, czyli rozporządzenia Powiatowego Lekarza Weterynarii lub Wojewody), zostają wprowadzone zakazy i nakazy mające na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się choroby.

Jak to się robi w praktyce?

W województwie dolnośląskim choroba została wykryta w powiecie milickim pod koniec 2018 roku. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Miliczu wydał Rozporządzenie nr 01/2018 z dnia 29 listopada 2018 r. określające ognisko choroby. Za obszar zapowietrzony wystąpieniem choroby zgnilca amerykańskiego uznano strefę w promieniu około 6 kilometrów, obejmującą część gminy Milicz (24 miejscowości) oraz część gminy Krośnic (4 miejscowości).
Na terenie zapowietrzonym nakazano wykonanie przeglądu pasiek przez urzędowego lekarza weterynarii, a także niezwłoczne zgłaszanie przypadków zachorowań pszczół z objawami mogącymi wskazywać na występowanie zgnilca, Powiatowemu Lekarzowi Weterynarii. Na obszarze zapowietrzonym zakazano organizowania targów, wystaw, pokazów i konkursów z udziałem pszczół, przemieszczania rodzin pszczelich, matek pszczelich, czerwiu, pszczół, pni pszczelich, produktów pszczelich oraz sprzętu i narzędzi używanych w pasiece. Nakazy obowiązywały wszystkich posiadaczy pszczół do czasu uchylenia rozporządzenia w kwietniu tego roku.
 

Po wykryciu choroby nakazano oznakowanie obszaru zapowietrzonego poprzez ustawienie na zewnętrznej granicy tych obszarów tablic ostrzegawczych z widocznym napisem: ,,Uwaga! Zgnilec amerykański pszczół. Obszar zapowietrzony”
 

 

kontakt1.jpg
Aneta Sowińska
Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we Wrocławiu
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
drukuj  
REKLAMA

Redakcja

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 

Tu nas znajdziesz

Napisz do nas


pozycje oznaczone * muszą być wypełnione