Jak skutecznie zwalczać mszyce?

Znamy około 5000 (!) opisanych gatunków mszyc. Masowe występowanie i wielożerność sprawiają, że zwalczanie szkodnika
jest dość trudne. Samice są bardzo płodne, a w jednym sezonie pojawia się wiele pokoleń. Mszyce posiadają specjalnie ukształtowany aparat gębowy, tzw. kłujkę, za pomocą której przebijają roślinę i wysysają rozprowadzany przez łyko sok bogaty w składniki pokarmowe. Rośliny pozbawiane są więc zarówno pokarmu, jak i wody. Mszyce dodatkowo wprowadzają do roślin swoje toksyny.

Wydalają też lepką ciecz – spadź zanieczyszczającą liście i owoce, która z kolei staje się idealnym miejscem rozwoju grzybów, tworzących barierę uniemożliwiającą liściom korzystanie ze światła. Dotkliwe szkody w zbiorach są wynikiem przenoszenia przez mszyce chorób wirusowych. Zwłaszcza te z pokolenia skrzydlatego mogą w ciągu zaledwie kilku sekund przenieść z chorej rośliny na zdrową wiele wirusów.

SZKODLIWOŚĆ MSZYC
• liście skręcają się i żółkną, a intensywnie zaatakowane zasychają (deformacja i odbarwianie zaatakowanych części roślin),
• opadają zawiązki kwiatów i owoców lub niedojrzałe owoce,
• porażone pędy przestają rosnąć,
• mniej zaatakowane rośliny słabo przyrastają, dojrzewanie owoców zostaje opóźnione, mniejszy, jest plon,
• porażone pędy roślin wieloletnich są wrażliwsze na mróz, w wyniku czego zamarzają.

Wiosną młode i delikatne jeszcze rośliny są dla mszyc szczególnie atrakcyjne. Ważne jest, by w tym czasie dokonywać częstych przeglądów roślin. Jednak, aby mogły one przetrwać okres wczesnej inwazji szkodnika, dojrzeć i wydać plon, należy im pomóc.

ZAPOBIEGANIE INWAZJOM MSZYCY
1. Rośliny odstraszające mszyce: anyż, czosnek, kolendra, lawenda, mięta pieprzowa, petunia.
2. Z wielu ziół i chwastów można przygotować ekologiczne środki ochrony roślin. Cenionymi preparatami w walce z mszycami są zwłaszcza:

• gnojówka z pokrzyw –1 kg świeżych niekwitnących lub 200 g suszonych roślin zalać 10 litrami wody i pozostawić na 24 godz. Opryskiwać rośliny bez rozcieńczenia.
• wyciąg z cebuli – 200 g łusek zalać 10 litrami wody, gotować 35 minut, nie rozcieńczać. Opryskiwać rośliny 3 razy co 5 dni.
• wyciąg z czosnku – 200 g ząbków roztartego czosnku zalać 10 litrami wody, odstawić na 3-4 dni, nie rozcieńczać. Opryskiwać rośliny.
• wyciąg z mniszka – 400 g świeżych liści lub 250 g zmielonych korzeni zalać 10 litrami wody i zostawić na 3 godziny. Opryskiwać rośliny i glebę bez rozcieńczenia.
• wywar z krwawnika pospolitego – 1kg świeżych roślin lub 100 g suszonych zalać 10 litrami wody. Odstawić na 24 godz., a następnie gotować przez 30 min. Opryskiwać rośliny bez rozcieńczenia.

3. Ekologiczne preparaty owadobójcze, np. Emulpar 940 EC.

4. Metody bezpośredniego zwalczania:
porzeczka – w maju usuwać górne części pędów z poskręcanymi liśćmi wraz z mszycami, czereśnia
– w czerwcu usuwać części pędów z mszycami, koper – w maju usuwać najsilniej porażone rośliny, bób
– w maju i czerwcu ścinać wierzchołki bobu z koloniami mszyc.

5. Organizmy pożyteczne: dziubałeczek mały, biedronka, złotooki, muchówki bzygowate, skorek pospolity.

Można je przywabić do ogrodu i zwiększyć ich liczebność dostarczając źródła pokarmu. Dorosłe osobniki żywią się nektarem i pyłkiem (bzygi, złotooki, biedronki, pasożytnicze błonkówki – mszycarzowate), stąd doskonałą bazę pokarmową stanowią
dla nich rośliny kwitnące, które służą dodatkowo jako schronienie.

Oprócz roślin wieloletnich warto corocznie wysiać mieszankę kwietną z kilkunastu gatunków roślin, która stajnie się ośrodkiem wabiącym dla pszczół, trzmieli i innych pożytecznych owadów. Można także pozostawić pień czy kłodę drzewa, a nawet omszony naturalny kamień.

Na drzewach owocowych (głównie jabłoniach) warto zawiesić do góry dnem doniczki ceramiczne z wiórami w środku w celu gromadzenia się skorków. Dla nich można też wysiać choć trochę koniczyny białej. Takie niewielkie naturalne akcenty staną
się miejscem życia i schronienia dla gromady cennych organizmów.

6. Zwalczanie chwastów m. in. dzięki różnym gatunkom babki.

7. Ochronę chemiczną należy stosować dopiero wtedy, gdy inne metody okażą się nie w pełni skuteczne.

W ogrodach przeciwko mszycom stosujemy środki przeznaczone dla użytkowników nieprofesjonalnych. Sprzedawane
są one w małych opakowaniach opatrzonych etykietą. Obowiązkiem każdego użytkownika środka ochrony roślin jest zapoznanie się z treścią etykiety zamieszczonej na danym produkcie.

Same zabiegi ochronne wykonujemy wieczorem. Do walki z mszycami stosuje się m.in.:

• Mospilan 20 SP – jabłoń, morela, brzoskwinia, wiśnia, agrest, borówka wysoka, grusza, leszczyna, malina, porzeczki, winorośl, brokuł, czosnek, kalafior, brukselka, pomidor, ogórek i papryka pod osłonami, sałata, szpinak
• Acelan 20 SP – jabłoń, wiśnia, grusza, śliwa
• Miros 20 SP – jabłoń, wiśnia, grusza, śliwa
• Polysect Długo Działający 005 SL
• Ultra – rośliny ozdobne (krzewy), pomidor, papryka, bakłażan pod osłonami
• Polysect Ultra Hobby AL – modrzew europejski, róża
• Pirimix Nowy AE – róża
• ABC na mszyce AL – rośliny ozdobne w domu i ogrodzie
• Deltam AL – rośliny ozdobne (w tym róża), warzywa w gruncie i pod osłonami
• A-Cyper 100 EC – groch
• Arkan 050 CS – ziemniak, jabłoń, kapusta głowiasta
• Afisar – rośliny ozdobne (pelargonia, róża)
• Karate Zeon 050 CS – ziemniak, jabłoń, kapusta głowiasta, aronia
• Karate Gold – rośliny ozdobne (w tym róża), warzywa w gruncie i pod osłonami
• Calypso 480 SC – borówka wysoka.

W trudnych obecnie warunkach należy zapobiegać stratom w plonach, dlatego warto obserwować rośliny w ciągu całego okresu wegetacyjnego. Wykrycie pojedynczych kolonii mszyc jest sygnałem o konieczności zastosowania potrzebnej ochrony na możliwie wczesnym etapie.