KalendarzRolników.pl
Nie masz jeszcze konta?

Partnerzy portalu

Partner serwisu Kujawsko-Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego
Partner serwisu Województwo Podlaskie
Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie
Krajowa Rada Izb Rolniczych
KRAJOWY OŚRODEK WSPARCIA ROLNICTWA
15 lipca 2020

Na czym polega zasiedzenie nieruchomości rolnych?

W Polsce nadal istnieją grunty rolne o nieuregulowanym stanie prawnym. Jednym ze sposobów uporządkowania takiej sytuacji jest zasiedzenie, czyli nabycie prawa własności wskutek upływu czasu. Należy podkreślić, że instrument ten jest obwarowany licznymi warunkami, a przepisy go dotyczące są dość skomplikowane.

Zgodnie z art. 172 §3 kodeksu cywilnego, nieruchomość rolną przez zasiedzenie może nabyć jedynie rolnik indywidualny, jeżeli jej powierzchnia wraz ze stanowiącymi jego własność nieruchomościami rolnymi nie przekroczy 300 ha użytków rolnych.

W postępowaniu sądowym należy więc wykazać, że jest się rolnikiem indywidualnym. Wnioskodawca przedstawia dowody potwierdzające:

  • osobiste prowadzenie gospodarstwa rolnego (oświadczenie prowadzącego gospodarstwo poświadczone przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta)
  • zamieszkanie przez co najmniej 5 lat na terenie gminy, na obszarze której jest położona nieruchomość (zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały)
  • spełnienie warunku dotyczącego powierzchni użytków rolnych stanowiących własność nabywcy (oświadczenie poświadczone przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta)
  • posiadanie kwalifikacji rolniczych lub/i stażu pracy w rolnictwie.

W myśl art. 172 kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli ma nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał ją w złej wierze, wówczas nabywa własność dopiero po upływie lat trzydziestu.

Posiadaczem samoistnym będzie osoba, która włada rzeczą jak właściciel, w mylnym, ale uzasadnionym, przekonaniu, że przysługuje jej prawo własności. Sytuacja taka dotyczy najczęściej nieuregulowanych spraw spadkowych. Uczestnicy postępowań sądowych spierają się o to, czy poszczególne ich zachowania świadczą o samoistności posiadania, czy jednak nie.
Często upatrują swych praw w tym, że przez wiele lat płacili związane z nieruchomością podatki, uprawiali ziemię itp. Istotne jest więc, aby osoba, która decyduje się na zasiedzenie nieruchomości dbała o nią. W przeciwnym razie może okazać
się, że sąd nie dopatrzy się samoistności posiadania, czyli elementu nieodzownego do zasiedzenia czegokolwiek.

Z kolei przykładem zasiedzenia nieruchomości w złej wierze może być nabycie nieruchomości od osoby, która nie jest jej jedynym prawnym właścicielem, bądź jeśli osoba gospodarująca na danej nieruchomości wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym lub z łatwością mogła się o tym dowiedzieć.

Osoba, która chce zostać pełnoprawnym właścicielem nieruchomości w drodze zasiedzenia, musi złożyć wniosek do sądu rejonowego, właściwego ze względu na położenie danych gruntów. We wniosku należy zawrzeć: dane wnioskodawcy, określenie nieruchomości w sposób umożliwiający jej identyfikację, wskazanie czasu posiadania nieruchomości, sformułowanie żądania, aby sąd stwierdził zasiedzenie nieruchomości, szacunkowa wartość przedmiotu sprawy oraz wykaz wszystkich zainteresowanych.

Do wniosku należy dołączyć:
• mapę ewidencyjną nieruchomości
• odpis z księgi wieczystej (jeśli nieruchomość ją ma)
• wypis z rejestru gruntów i budynków
• zaświadczenie organu podatkowego o odprowadzanych składkach podatku od nieruchomości.

Co ważne, należy złożyć tyle odpisów wniosku, ile jest osób biorących udział w sprawie w charakterze uczestników postępowania. Dotyczy to, m.in.: współwłaścicieli, poprzedniego właściciela, ewentualnie ich spadkobierców.

W sytuacji, gdy wnioskodawca nie może wskazać osoby właściciela lub spadkobiercy, sąd zamieszcza ogłoszenie o toczącym się postępowaniu sądowym i tym samym wzywa wszystkich zainteresowanych do wzięcia udziału w sprawie. Po upływie trzech miesięcy od daty publikacji sąd wyznacza termin rozprawy.

Istotną kwestią sprawy o zasiedzenie są koszty postępowania. Należą do nich:
• opłata sądowa od wniosku – jest stała i nie zależy od wartości nieruchomości, obecnie wynosi 2000 zł
• koszt ogłoszenia – nie jest stały, jego wysokość zależy od pisma, w którym sąd postanawia je publikować
• koszt biegłego – gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości dodatkowych
• zwrot kosztów innemu uczestnikowi w przypadku przegranej sprawy
• koszt pełnomocnika – jeżeli zostanie ustanowiony, wynagrodzenie ustalane jest indywidualnie
• koszt uregulowania ksiąg wieczystych – koszt założenia księgi wieczystej, jeśli nieruchomość takiej nie miała oraz koszt wpisu w księgę wieczystą nowego właściciela
• podatek od darowizny, gdy sąd uzna nabycie nieruchomości przez zasiedzenie, wynosi on 7% wartości nieruchomości, wnoszony na konto urzędu skarbowego.

Nie w każdym postępowaniu powyższe opłaty będą ponoszone. Zależy to od rodzaju i stopnia skomplikowania sprawy.
Po przeprowadzonym postępowaniu sąd wydaje postanowienie stwierdzające nabycie w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości.

Jeżeli nabywcami jest kilka osób, sąd określa ich udziały. Jeśli są to małżonkowie, sąd wskazuje zasadę wspólności, na jakiej doszło do nabycia. Z powyższego wynika więc, że rolnik niebędący właścicielem nieruchomości, ale nią władający, gospodarujący na niej i opłacający należne podatki nieprzerwanie przez określony czas, może starać się uregulować jej stan prawny wykorzystując instrument, jakim jest zasiedzenie gruntów rolnych.

 

  Edyta Borczyk
Zainteresował Cię ten artykuł? Masz pytanie do autora? Napisz do nas tutaj
drukuj  
REKLAMA
Redakcja

Wydawca

WDR
ul. Modra 23
87-807 Włocławek
www.wydawnictwodr.pl

 
Tu nas znajdziesz
Napisz do nas

pozycje oznaczone * muszą być wypełnione